বিশ্বৰ ৯ খন দেশৰ হাতত আছে পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ । এই দেশসমূহ হ’ল– আমেৰিকা, ৰাছিয়া, ইংলেণ্ড, ফ্ৰান্স, চীন, ভাৰত, পাকিস্তান, উত্তৰ কোৰিয়া আৰু ইজৰাইল । ইয়াৰে ৰাছিয়াই সৰ্বাধিক পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিছে । দেশখনৰ হাতত প্ৰায় ৫৫৮০ টা পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰৰ মজুত আছে । ইয়াৰ পিছত আহে আমেৰিকা, য’ত ৫০৪৪টা পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ আছে । মুঠতে সমগ্ৰ বিশ্বতে ১২,১২১ টা পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ আছে, ইয়াৰে ৯০% ৰাছিয়া আৰু আমেৰিকাৰ হাতত আছে ।
এতিয়া প্ৰশ্ন উত্থাপন হৈছে যে আমেৰিকা, ৰাছিয়া, চীন আৰু ভাৰতৰ দৰে ৯খন দেশেহে কিয় পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিছে ? এই দেশসমূহৰ বাহিৰেও এনে বহু দেশ আছে যিবোৰ সামৰিক শক্তি আৰু অৰ্থনীতিৰ ক্ষেত্ৰত পিছ পৰি থকা নাই । ইয়াৰ পিছতো এই দেশসমূহে নিজৰ বাবে পাৰমাণৱিক বোমা নিৰ্মাণ কৰা নাই আৰু এই দেশসমূহে নিজকে নিৰস্ত্ৰ কৰি ৰাখিছে কিয়…
এইখন এখন সন্ধি য’ত পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰৰ ব্যৱহাৰ নিষিদ্ধ কৰা হৈছে-
জাৰ্মানী, দক্ষিণ কোৰিয়া, জাপান আৰু অষ্ট্ৰেলিয়া এনেকুৱা দেশ যিবোৰ অতি শক্তিশালী । ইয়াৰ পিছতো এই দেশসমূহৰ হাতত নাই পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ । ইয়াৰ আঁৰৰ কাৰণ হৈছে পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ প্ৰসাৰণ চুক্তি (এন পি টি)। পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰৰ ভাবুকিৰ পৰা বিশ্বক ৰক্ষা কৰিবলৈ ১৯৬৮ চনত এই সন্ধি গ্ৰহণ কৰা হয় আৰু ১৯৭০ চনত কাৰ্যকৰী হয় । এতিয়ালৈকে ১৯০খন দেশে এই সন্ধিত স্বাক্ষৰ কৰিছে । এই সন্ধিৰ সৃষ্টি হৈছিল পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰৰ প্ৰসাৰ বন্ধ কৰি পাৰমাণৱিক পৰীক্ষণ ৰোধ কৰিবলৈ । এই সন্ধিৰ অধীনত কেৱল আমেৰিকা, ৰাছিয়া, ব্ৰিটেইন, চীন আৰু ফ্ৰান্সৰহে পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ ৰখাৰ অধিকাৰ আছে, কাৰণ এই সন্ধি বলবৎ হোৱাৰ আগতেই এইবোৰ দেশেই পাৰমাণৱিক পৰীক্ষা চলাইছিল ।
বাকী দেশবোৰ নিৰস্ত্ৰ-
এতিয়া আপুনি নিশ্চয় ভাবিছে, যদি কোনো পাৰমাণৱিক শক্তিধৰ দেশে পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ নথকা দেশক আক্ৰমণ কৰে তেন্তে কি হ’ব ? দৰাচলতে পাৰমাণৱিক অপ্ৰসাৰণ চুক্তিত অপাৰমাণৱিক শক্তিৰ দেশসমূহক আশ্বাস দিয়া হৈছে যে যদি এনে কোনো দেশক আক্ৰমণ কৰা হয় তেন্তে পাৰমাণৱিক শক্তিচালিত বন্ধু দেশসমূহে ইয়াক সুৰক্ষা দিব । পঞ্চাশৰ দশকত এই কথা দেখা গৈছিল যেতিয়া উত্তৰ কোৰিয়া আৰু দক্ষিণ কোৰিয়াৰ মাজত যুদ্ধ আৰম্ভ হৈছিল, তেতিয়া আমেৰিকা আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘই সামৰিকভাৱে হস্তক্ষেপ কৰিছিল ।
ভাৰত আৰু পাকিস্তানে কেনেকৈ অস্ত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল ?
পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ প্ৰসাৰণ চুক্তিত কেৱল আমেৰিকা, ৰাছিয়া, ব্ৰিটেইন, চীন আৰু ফ্ৰান্সকহে পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ ৰখাৰ অনুমতি দিয়া হৈছে । এনে পৰিস্থিতিত প্ৰশ্ন উত্থাপন হয় যে ভাৰত, পাকিস্তান, উত্তৰ কোৰিয়া আৰু ইজৰাইলে কেনেকৈ পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিলে । দৰাচলতে ভাৰত আৰু পাকিস্তানে এই সন্ধিত কেতিয়াও স্বাক্ষৰ কৰা নাছিল । লগতে উত্তৰ কোৰিয়া পূৰ্বে এই সন্ধিৰ অংশ আছিল যদিও পিছলৈ পাৰমাণৱিক পৰীক্ষা চলোৱাৰ পিছত এই দেশখন এই সন্ধিৰ পৰা ওলাই আহে । একেদৰে ইজৰাইলেও গোপনে এই পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ পৰীক্ষা কৰিছিল ।