আমাজন বনাঞ্চল দক্ষিণ আমেৰিকাত বিয়পি আছে, এই অৰণ্য পৃথিৱীৰ অন্যতম বৃহৎ বৰ্ষাৰণ্য । ইয়াক পৃথিৱীৰ হাওঁফাওঁ বুলিও কোৱা হয় আৰু ইয়াৰ কাৰণো অতি বিশেষ । দৰাচলতে বায়ুমণ্ডলত অক্সিজেনৰ মাত্ৰা বজাই ৰখাৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰা আমাজন বনাঞ্চল কেৱল এখন অৰণ্য নহয় বৰঞ্চ সমগ্ৰ বিশ্ব তথা মানৱ জাতিৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ । আমাজন অৰণ্যক কিয় পৃথিৱীৰ হাওঁফাওঁ বুলি কোৱা হয় আৰু পৰিবেশৰ বাবে ই কিয় ইমান গুৰুত্বপূৰ্ণ সেই বিষয়ে জানো আহক ।
আমাজনৰ অৰণ্যক কিয় পৃথিৱীৰ হাওঁফাওঁ বুলি কোৱা হয় ?
আমাজন বৰ্ষাৰণ্য প্ৰায় ৫৫ লাখ বৰ্গ কিলোমিটাৰ বিস্তৃত হৈ আছে, এই অৰণ্যখন বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ জৈৱ বৈচিত্ৰ্যৰ কেন্দ্ৰ । ৪০০ বিলিয়নতকৈও অধিক গছ-গছনি থকা এই অৰণ্য চৰাই, জীৱ-জন্তু, পোক-পৰুৱাকে ধৰি এক কোটিৰো অধিক প্ৰজাতিৰ প্ৰাণীৰ বাসস্থান । ইয়াৰ উপৰিও আমাজন অৰণ্যই পৃথিৱীত এক বিশেষ পৰিৱেশ তন্ত্ৰ হিচাপে কাম কৰে, যিয়ে জলবায়ু সুস্থিৰ কৰি ৰখাত সহায় কৰে ।
আমাজন অৰণ্যক পৃথিৱীৰ হাওঁফাওঁ বুলি কোৱা হয় কাৰণ এই বিশাল অঞ্চলটোৱে বায়ুমণ্ডলত অক্সিজেন উৎপন্ন কৰি কাৰ্বন ডাই অক্সাইড শোষণ কৰে, ঠিক আমাৰ শৰীৰৰ হাওঁফাওঁৰ দৰে । এই প্ৰক্ৰিয়া সালোক সংশ্লেষণৰ দ্বাৰা সংঘটিত হয়, য’ত গছ-গছনিয়ে সূৰ্যৰ পোহৰ, পানী আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড ব্যৱহাৰ কৰি অক্সিজেন উৎপাদন কৰে ।
আপুনি জানি আচৰিত হ’ব যে আমাজন অৰণ্য বিশ্বৰ বায়ুমণ্ডলত ২০% পৰ্যন্ত অক্সিজেন উৎপাদন কৰিবলৈ সক্ষম । ইয়াৰ বাহিৰেও এই অৰণ্যই বৰষুণৰ পানী শোষণ কৰি পুনৰ পৰিৱেশলৈ এৰি দিয়ে । এই অৰণ্যত এনে জীৱ-জন্তু পোৱা যায় যাৰ বিষয়ে বিজ্ঞানীসকলে এতিয়ালৈকে জানিব পৰা নাই । কিন্তু প্ৰতিদিনে বৃদ্ধি পোৱা বনাঞ্চল ধ্বংস আৰু বনজুইৰ বাবে আমাজন অৰণ্যও এতিয়া বিপদত পৰিছে ।
