মুখ্যমন্ত্ৰীৰ শপত ল’বলৈ সাজু নীতিশ কুমাৰ!
বিহাৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত ৰাষ্ট্ৰীয় গণতান্ত্ৰিক মিত্ৰজোঁট চমুকৈ এন ডি এয়ে প্ৰচণ্ড বহুমতেৰে পুনৰবাৰ মচনদ দখল কৰিছে । ৰাজ্যখনৰ বিধানসভাৰ ২৪৩খন আসনৰ ২০২খন আসন দখল কৰি এন ডি এয়ে বৃহৎ বিজয় সাব্যস্ত কৰে । এই আকৰ্ষণীয় বিজয়ৰ লগে লগে ৰাজ্যখনৰ অভিজ্ঞ নেতা নীতিশ কুমাৰে দশমবাৰৰ বাবে মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে শপত গ্ৰহণ কৰিবলৈ সাজু হৈছে । অৱশ্যে এই সন্দৰ্ভত এতিয়ালৈকে কোনো আনুষ্ঠানিক ঘোষণা কৰা হোৱা নাই যদিও তেওঁৰ ওপৰত জনসাধাৰণে প্ৰদৰ্শন কৰা আস্থাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত নীতিশ কুমাৰ বিহাৰৰ পৰৱৰ্তী মুখ্যমন্ত্ৰী হ’ব বুলি বহুলভাৱে চৰ্চা হৈছে ।
ভোটযুদ্ধত জয় লাভৰ পিছতে নীতিশ কুমাৰে জনসাধাৰণক ধন্যবাদ জ্ঞাপন কৰি কয় যে তেওঁলোকে তেওঁৰ চৰকাৰৰ ওপৰত যি আস্থা ৰাখিছে তাৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে তেওঁ বিহাৰক দেশৰ উন্নত ৰাজ্যৰ শ্ৰেণীলৈ উন্নীত কৰাৰ প্ৰচেষ্টা তীব্ৰতৰ কৰিব । অৱশ্যে নীতিশ কুমাৰে দশমবাৰৰ বাবে শপত গ্ৰহণ কৰাৰ আগত ইয়াৰ পূৰ্বে ৯ বাৰ কেতিয়া কেনেকৈ তেওঁ বিহাৰৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হৈছিল সেই বিষয়ে জানক ।
-কেৱল ৭ দিনৰ বাবে
২০০০ চনত বিহাৰৰ ৰাজনীতিত ধাৰাবাহিক অস্থিৰতাই দেখা দিছিল । এই পৰিবেশতেই ২০০০ চনৰ ৩ মাৰ্চত প্ৰথমবাৰৰ বাবে নীতিশ কুমাৰ ৰাজ্যখনৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হৈছিল । কিন্তু তেওঁৰ স্থিৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠতাৰ অভাৱ আছিল । বিধানসভাত সমর্থন লাভৰ প্রয়াস কৰাৰ পাছতো ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতি অস্পষ্ট হৈ পৰাত ১০ মার্চত পদত্যাগ কৰিবলৈ বাধ্য হয় তেওঁ ৷ যদিও তেওঁৰ কার্যকাল মাত্র সাত দিনহে আছিল, তথাপিও ই প্রথমবাৰৰ বাবে সংকেত দিছিল যে নীতিশ কুমাৰ বিহাৰ ৰাজনীতিৰ মূলসুঁতিৰ এক শক্তিশালী প্রতিদ্বন্দ্বী হৈ পৰিছে ৷
-প্ৰথম কাৰ্যকাল
২০০৫ চনৰ নিৰ্বাচনে বিহাৰৰ ৰাজনীতিৰ গতিপথ সলনি কৰে । এন ডি এৰ বিজয়ৰ লগে লগে নীতিশ কুমাৰে প্ৰথমবাৰৰ বাবে পূৰ্ণাংগ কাৰ্যকাল, ২০০৫ চনৰ নৱেম্বৰৰ পৰা ২০১০ চনৰ নৱেম্বৰলৈকে মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে । এই সময়ছোৱাত আইন-শৃংখলা, পথ নিৰ্মাণ, বিদ্যুৎ আৰু শিক্ষাৰ উন্নতিৰ বাবে তেওঁ নিজৰ ভাবমূৰ্তি প্ৰতিষ্ঠা কৰে । এই সময়ছোৱাতে জনসাধাৰণে উপলব্ধি কৰিছিল যে ৰাজ্যখনে ভুগি থকা দীৰ্ঘদিনীয়া অৰাজকতাৰ পৰা ওলাই আহিব পাৰে ।
-একেৰাহে দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে বিজয়
ইয়াৰ পিছতে ২০১০ চনৰ নৱেম্বৰ মাহৰ নিৰ্বাচনত জেডিইউ-বিজেপি মিত্ৰজোঁটে অভিলেখ সৃষ্টি কৰিছিল । নীতিশ কুমাৰে ব্যাপক জনসমৰ্থন লাভ কৰি একেৰাহে দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে বিহাৰৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হয় । এই সময়ছোৱাত বিহাৰ আন্তঃগাঁথনি, মহিলা সবলীকৰণ, বিদ্যালয়ৰ বাবে চাইকেল আঁচনিকে ধৰি কেইবাটাও বৃহৎ সংস্কাৰৰ সাক্ষী হৈছিল । কিন্তু ২০১৪ চনৰ মে’ মাহত লোকসভা নিৰ্বাচনত জেডিইউৰ দুৰ্বল প্ৰদৰ্শনৰ বাবে তেওঁ নৈতিক দায়িত্ব স্বীকাৰ কৰি পদত্যাগ কৰে ।
-মাঞ্জী চৰকাৰৰ পিছত প্ৰত্যাৱৰ্তন
পদত্যাগৰ পিছত ২০১৪ চনত নীতিশ কুমাৰে নিজেই জিতন ৰাম মাঞ্জীক মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিছিল যদিও দুয়োগৰাকী নেতাৰ মাজত মতানৈক্য বাঢ়ি গৈ থাকে । ২০১৫ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত মাঞ্জীয়ে পদত্যাগ কৰাৰ পিছত বিহাৰৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে পুনৰ ঘূৰি নীতিশ কুমাৰে প্ৰত্যাৱৰ্তন কৰে । এই কাৰ্যকাল কম দিনৰ বাবে আছিল, কিয়নো সেই বছৰতে ৰাজ্যখনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ দিন আছিল । ইয়াৰ দ্বাৰা তেওঁৰ দলীয় নিয়ন্ত্ৰণ আৰু নেতৃত্ব কেনেদৰে চম্ভালিব পাৰে সেই কথা প্ৰমাণিত হৈছিল ।
-মহাজোঁটবন্ধনৰ চৰকাৰ
২০১৫ চনৰ নৱেম্বৰ মাহৰ নিৰ্বাচনত আৰজেডি-জেডিইউ-কংগ্ৰেছৰ বৃহৎ মিত্ৰতাই ঐতিহাসিক জয় লাভ কৰে । নীতিশ কুমাৰ পুনৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হয়, কিন্তু মিত্ৰজোঁটৰ ভিতৰত আভ্যন্তৰীণ যুঁজ অব্যাহত থাকে । দুৰ্নীতিৰ অভিযোগে পৰিস্থিতি আৰু অধিক অৱনতি ঘটাই । ইয়াৰ পিছত আৰজেডিৰ নেতৃত্বৰ সৈতে সম্পৰ্কৰ অৱনতি ঘটে আৰু ২০১৭ চনৰ জুলাই মাহত নীতিশ কুমাৰে হঠাতে পদত্যাগ কৰে । এয়া তেওঁৰ আটাইতকৈ আচৰিত ৰাজনৈতিক সিদ্ধান্ত বুলি গণ্য কৰা হয় যদিও ই বিহাৰৰ ৰাজনীতিক নতুন ৰূপ দিয়ে ।
-মিত্ৰতা ভংগ হোৱাৰ পিছত এন ডি এলৈ উভতনি
মহাজোঁটবন্ধনৰ সৈতে মিত্ৰতা ভংগৰ পিছত নীতিশ কুমাৰে পুনৰ বিজেপিত যোগদান কৰে আৰু লগে লগে চৰকাৰ গঠন কৰে । ২০১৭ চনৰ জুলাইৰ পৰা ২০২০ চনৰ নৱেম্বৰ মাহলৈকে তেওঁৰ চৰকাৰ চলে । এই পদক্ষেপক ৰাজনৈতিক ব্যৱহাৰিকতাৰ উদাহৰণ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল, য’ত তেওঁ ক্ষমতাৰ স্থিৰতা আৰু প্ৰশাসনিক নিয়ন্ত্ৰণক অগ্ৰাধিকাৰ দিছিল ।
-দুৰ্বল প্ৰদৰ্শনৰ পিছতো সপ্তমবাৰৰ বাবে শপতগ্ৰহণ
২০২০ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত পুনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত হৈছিল যদিও জেডিইউৰ প্ৰদৰ্শন যথেষ্ট দুৰ্বল আছিল । অৱশ্যে পুনৰ ক্ষমতালৈ আহে এন ডি এ । এইবাৰ নীতিশ কুমাৰৰ স্থিতি আগৰ দৰে শক্তিশালী বুলি গণ্য কৰা নহ’ল, কিয়নো এই নিৰ্বাচনত বিজেপিয়ে সৰ্ববৃহৎ দল হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল । কিন্তু নীতিশৰ প্ৰভাৱ ইমানেই শক্তিশালী আছিল যে তেওঁ সপ্তমবাৰৰ বাবে মুখ্যমন্ত্ৰী হৈ ৰাজ্যৰ শাসনৰ বাঘজৰী ধৰিছিল ।
-পুনৰ মহাজোঁটবন্ধনলৈ
কিন্তু ২০২২ চনৰ আগষ্ট মাহত হঠাৎ এন ডি এৰ পৰা বিচ্ছিন্ন হৈ আৰজেডি আৰু কংগ্ৰেছৰ সৈতে মহাজোঁটবন্ধনৰ চৰকাৰ গঠন কৰে তেওঁ । বিজেপিয়ে জেডিইউক ভাঙিবলৈ চেষ্টা কৰাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰে নীতিশে । এই কাৰ্যকালত তেওঁৰ ভাৱমূৰ্তি এনেদৰে গঢ় লৈ উঠে যি পৰিস্থিতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি মিত্ৰতা বাছি লোৱাত অকণমানো বিলম্ব নকৰে ।
-২০২৪ত পুনৰ এনডিএলৈ
২০২৪ চনৰ জানুৱাৰী মাহত পুনৰ পৰিস্থিতি সলনি হয় আৰু তেওঁ মহাজোঁটবন্ধন এৰি এন ডি এলৈ উভতি আহে । এন ডি এত পুনৰ যোগদান কৰাৰ পিছত নৱমবাৰৰ বাবে মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে শপত গ্ৰহণ কৰে নীতিশ কুমাৰে । এইবাৰ ক্ষমতাৰ লোভৰ বাবেই সুবিধাজনক মুহূৰ্তত পক্ষ সলনি কৰাৰ অসংখ্য অভিযোগৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হয় তেওঁ । কিন্তু এই সময়ছোৱাই তেওঁৰ অভিজ্ঞতাভিত্তিক ৰাজনীতিৰ উদাহৰণ দাঙি ধৰে, য’ত তেওঁ মিত্ৰজোঁটৰ ৰাজনীতিক নিজৰ ধৰণেৰে পৰিচালনা কৰাৰ লগতে ক্ষমতা আৰু প্ৰশাসনিক স্থিতিশীলতা বজাই ৰাখে ।
লগতে পঢ়ক : নিৰ্বাচনী বিপৰ্যয়ৰ পিছত লালুৰ পৰিয়ালত অস্থিৰতা; এইবাৰ সম্পৰ্ক ছেদ কন্যা ৰোহিনীৰ!
