৫০ বছৰ পূৰ্বে আজিৰ দিনটোতে জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ সন্মুখীন হৈছিল দেশ; জানক ইয়াৰ আঁৰৰ কাহিনী

৫০ বছৰ পূৰ্বে আজিৰ দিনটোতে জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ সন্মুখীন হৈছিল দেশ

১৯৭৫ চনৰ ২৫ জুনৰ মাজ নিশাৰ পৰা ১৯৭৭ চনৰ ২১ মাৰ্চলৈকে (২১ মাহ) তেতিয়াৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী ইন্দিৰা গান্ধীয়ে দেশত জৰুৰীকালীন অৱস্থা ঘোষণা কৰিছিল । আজি এই জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ ৪৯ বছৰ সম্পূৰ্ণ হ’ল । তদানীন্তন ৰাষ্ট্ৰপতি ফখৰুদ্দিন আলী আহমেদে তেতিয়াৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী ইন্দিৰা গান্ধীৰ নেতৃত্বত গঠিত চৰকাৰৰ পৰামৰ্শ মতে ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৩৫২ অনুচ্ছেদৰ অধীনত দেশত জৰুৰীকালীন অৱস্থা ঘোষণা কৰিছিল ।

জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ ৫০ বছৰ সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ লগে লগে বিজেপিয়ে কংগ্ৰেছক তীক্ষ্ণ সমালোচনা কৰিছে । ইয়াৰ লগতে বিৰোধী দলৰ বিৰুদ্ধে গণতন্ত্ৰক হত্যা কৰি বাৰে বাৰে ক্ষতি কৰাৰ অভিযোগো উত্থাপন কৰিছে । বিজেপিৰ সভাপতি জে পি নাড্ডাই জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ কথা উল্লেখ কৰি কংগ্ৰেছক আক্ৰমণ কৰে । তেওঁ কয় যে আজি ভাৰতীয় গণতন্ত্ৰ ৰক্ষা কৰা বুলি দাবী কৰাসকলে সাংবিধানিক মূল্যবোধ ৰক্ষাৰ বাবে উত্থাপিত কণ্ঠক দমন কৰাৰ কোনো সুযোগ এৰি থৈ যোৱা নাই । বিজেপিয়ে জৰুৰীকালীন অৱস্থাক ভাৰতীয় গণতন্ত্ৰৰ ক’লা অধ্যায় বুলি অভিহিত কৰিছে ।

বিৰোধীয়ে প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদী নেতৃত্বাধীন চৰকাৰক সংবিধানৰ বিৰুদ্ধে কাম কৰাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰাৰ সময়তে বিজেপিয়ে জৰুৰীকালীন বিষয়টো উত্থাপন কৰে । প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীৰ বাহিৰেও বিজেপিৰ সকলো শীৰ্ষ নেতাই জৰুৰীকালীন অৱস্থাক সমালোচনা কৰিছে ।

জৰুৰীকালীন সময়ত নাগৰিকৰ মৌলিক অধিকাৰ স্থগিত ৰখা হৈছিল । বাক স্বাধীনতা কাঢ়ি লোৱা হ’ল । সংবাদ মাধ্যমৰ ওপৰত চেন্সৰশ্বিপ জাপি দিয়া হৈছিল । বাতৰি কাকতত প্ৰকাশ পোৱা প্ৰতিটো বাতৰি চৰকাৰী চেন্সৰৰ অনুমোদন ল’ব লাগিছিল । বহু সাংবাদিকক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ লগতে বাতৰি কাকতৰ কাৰ্যালয়ত তলা লগোৱা হৈছিল ।

বিৰোধী দলৰ নেতা জয়প্ৰকাশ নাৰায়ণ, অটল বিহাৰী বাজপেয়ী, এল কে আদৱানী, জৰ্জ ফাৰ্নাণ্ডেছক নিশাৰ ভিতৰতে কাৰাবন্দী কৰি ৰখা হয় । জেলবোৰ ইমানেই ভৰি আছিল যে ঠাইৰ অভাৱ হৈছিল । সাংবাদিক, সাহিত্যিক আনকি শিল্পীকো ৰেহাই দিয়া হোৱা নাছিল । সেই সময়ৰ সকলো বিখ্যাত ব্যক্তি দমনৰ বলি হ’বলগীয়া হৈছিল আৰু জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ বোজা বহন কৰিবলগীয়া হৈছিল ।

কি পৰিস্থিতিত জাপি দিয়া হৈছিল জৰুৰীকালীন অৱস্থা ?

জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ মূল কাৰণ এলাহাবাদ উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ সিদ্ধান্ত বুলি কোৱা হৈছিল । সেই সিদ্ধান্তত তেতিয়াৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী ইন্দিৰা গান্ধীক নিৰ্বাচনী প্ৰচাৰত অসৎ আচৰণৰ বাবে দোষী সাব্যস্ত কৰা হৈছিল । আচলতে ১৯৭১ চনৰ নিৰ্বাচনত ইন্দিৰা গান্ধীয়ে বৃহৎ ব্যৱধানত জয়ী হৈছিল । তেওঁ দলক ডাঙৰ জয় উপহাৰ দিছিল । ইন্দিৰাৰ জয়ক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰি আদালতৰ কাষ চাপিছিল প্ৰতিদ্বন্দ্বী ৰাজ নাৰায়ণ । ৰাজ নাৰায়ণে তেওঁৰ আবেদনত অভিযোগ কৰিছিল যে ইন্দিৰা গান্ধীয়ে অন্যায় উপায়েৰে নিৰ্বাচনত জয়ী হৈছিল । গোচৰৰ শুনানি গ্ৰহণ কৰি ইন্দিৰা গান্ধীৰ নিৰ্বাচন বাতিল কৰা হয় ।

ইন্দিৰা গান্ধী চৰকাৰে লোৱা এই পদক্ষেপেই দেশৰ বহু ঐতিহাসিক ঘটনাৰ কাৰণ হৈ পৰিল । স্বাধীন ভাৰতৰ ইতিহাসত এই সময় আছিল আটাইতকৈ বিতৰ্কিত সময় । ১৯৭৫ চনৰ ২৫ জুনত ঘোষণাৰ পিছত ভাৰতত ১৯৭৭ চনৰ ২১ মাৰ্চলৈকে প্ৰায় ২১ মাহ জৰুৰীকালীন অৱস্থা বলবৎ আছিল ।

লগতে পঢ়ক : ‘কোনো ভাৰতীয়ই কেতিয়াও পাহৰিব নোৱাৰে’; জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ প্ৰসংগত ক’লে প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীয়ে

‘কোনো ভাৰতীয়ই কেতিয়াও পাহৰিব নোৱাৰে’; জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ প্ৰসংগত ক’লে প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীয়ে

জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ প্ৰসংগত ক’লে প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীয়ে

১৯৭৫ চনৰ ২৫ জুনত দেশত জাৰি কৰা জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ ৫০ বছৰ সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ উপলক্ষে প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে কংগ্ৰেছক আক্ৰমণ কৰে । জৰুৰীকালীন দিনবোৰ সোঁৱৰাই তেওঁ কয় যে ভাৰতৰ গণতান্ত্ৰিক ইতিহাসৰ অন্যতম ক’লা অধ্যায় জৰুৰীকালীন অৱস্থা জাপি দিয়াৰ আজি পঞ্চাশ বছৰ পাৰ হৈ গ’ল । এই সময়ত তেতিয়াৰ কংগ্ৰেছ চৰকাৰে গণতন্ত্ৰক পণবন্দী কৰি ৰাখিছিল ।

সংসদৰ মাত দমন কৰা হ’ল-

প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীয়ে কয় যে আমাৰ সংবিধানৰ আত্মাক কেনেকৈ উলংঘা কৰা হ’ল সেয়া কোনো ভাৰতীয়ই কেতিয়াও পাহৰিব নোৱাৰে । সংসদৰ কণ্ঠ দমন কৰি আদালত নিয়ন্ত্ৰণৰ চেষ্টা কৰা হ’ল । ৪২ সংখ্যক সংশোধনী তেওঁলোকৰ এই কাৰ্য্যৰ এক উদাহৰণ । দুখীয়া, প্ৰান্তীয় আৰু দলিতক বিশেষভাৱে লক্ষ্য কৰি লোৱা হৈছিল, য’ত তেওঁলোকৰ মৰ্যাদাক অপমান কৰা আছিল ।

জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়া সকলক চেলুট-

প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীয়ে কয় যে জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ বিৰুদ্ধে যুঁজত দৃঢ়তাৰে থিয় দিয়া সকলোকে আমি প্ৰণাম জনাইছো । এইসকল লোক সমগ্ৰ ভাৰতৰ পৰা, প্ৰতিটো অঞ্চলৰ পৰা, বিভিন্ন মতাদৰ্শৰ পৰা আহিছিল যিয়ে ইজনে সিজনৰ লগত একেলগে এটা উদ্দেশ্যত কাম কৰিছিল । তেওঁলোকৰ লক্ষ্য আছিল ভাৰতৰ গণতান্ত্ৰিক গাঁথনি ৰক্ষা কৰা আৰু যি আদৰ্শৰ বাবে আমাৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলে নিজৰ জীৱন উৎসৰ্গা কৰিছিল সেই আদৰ্শক ৰক্ষা কৰা । তেওঁলোকৰ সামূহিক সংগ্ৰামেই নিশ্চিত কৰিছিল যে তেতিয়াৰ কংগ্ৰেছ চৰকাৰে গণতন্ত্ৰ পুনৰুদ্ধাৰ কৰি নতুনকৈ নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত কৰিব লাগিব । য’ত তেওঁলোক দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে হাৰিছিল ।

আমি দুখীয়া আৰু বঞ্চিতসকলৰ সপোন পূৰণ কৰিম-

প্ৰধানমন্ত্ৰীগৰাকীয়ে লিখিছে যে আমি আমাৰ সংবিধানত সন্নিৱিষ্ট নীতিসমূহ শক্তিশালী কৰাৰ লগতে উন্নত ভাৰতৰ সপোন বাস্তৱায়িত কৰাৰ বাবে একেলগে কাম কৰি আছো । আমি প্ৰগতিৰ নতুন উচ্চতা স্পৰ্শ কৰি দুখীয়া আৰু বঞ্চিতসকলৰ সপোন পূৰণ কৰিম ।

মানুহে নিজৰ অভিজ্ঞতা ভাগ-বতৰা কৰিব লাগে-

প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীয়ে কয় যে দ্য ইমাৰ্জেন্সি ডায়েৰীছ হৈছে জৰুৰীকালীন সময়ত মোৰ যাত্ৰাৰ বিৱৰণী । সেই সময়ৰ বহু স্মৃতি মনত পেলাই দিলে । যিসকলে জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ সেই ক’লা দিনবোৰ মনত পেলাইছে বা যিসকলৰ পৰিয়ালে সেই সময়ত ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল, তেওঁলোকৰ অভিজ্ঞতাসমূহ ছ’চিয়েল মিডিয়াত শ্বেয়াৰ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছো । ইয়াৰ ফলত ১৯৭৫ চনৰ পৰা ১৯৭৭ চনলৈকে লজ্জাজনক সময়খিনিৰ বিষয়ে যুৱক-যুৱতীসকলৰ মাজত সজাগতা সৃষ্টি হ’ব ।

লগতে পঢ়ক : দেশৰ জনসাধাৰণে কেতিয়াও একনায়কত্ববাদ মানি ল’ব নোৱাৰে… ‘জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ ৫০ বছৰ’ সন্দৰ্ভত অমিত শ্বাহ

দেশৰ জনসাধাৰণে কেতিয়াও একনায়কত্ববাদ মানি ল’ব নোৱাৰে… ‘জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ ৫০ বছৰ’ সন্দৰ্ভত অমিত শ্বাহ

‘জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ ৫০ বছৰ’ সন্দৰ্ভত অমিত শ্বাহ

কেন্দ্ৰীয় গৃহ মন্ত্ৰী অমিত শ্বাহে দিল্লীৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী সংগ্ৰহালয়ত ‘জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ ৫০ বছৰ’ সম্পূৰ্ণ হোৱা সন্দৰ্ভত আয়োজিত এক কাৰ্যসূচীত ভাষণ দিয়ে । তেওঁ কয়, আজি জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ প্ৰাকক্ষণৰ ৫০ বছৰীয়া জয়ন্তী । আজি এই আলোচনা চক্ৰৰ বাবে উপযুক্ত দিন কাৰণ ভাল বা বেয়া যিকোনো ধৰণৰ ঘটনাৰ ৫০ বছৰ সম্পূৰ্ণ হ’লে সমাজত ইয়াৰ স্মৃতি ম্লান হৈ পৰে । গণতন্ত্ৰৰ ভেটি জোকাৰি যোৱা ইমাৰ্জেন্সিৰ দৰে ঘটনা এটাৰ স্মৃতি যদি ম্লান হৈ পৰে, তেন্তে যিকোনো গণতান্ত্ৰিক দেশৰ বাবে ই এক ডাঙৰ বিপদ ।

কেন্দ্ৰীয় গৃহমন্ত্ৰীগৰাকীয়ে কয়- আমি মনত ৰখা উচিত যে সেই সময়ত কিমান ডাঙৰ যুদ্ধ হৈছিল । মানুহে জেলত জীৱন কটালে, সকলো হেৰুৱালে, বহুতৰে কেৰিয়াৰ ধ্বংস হ’ল কিন্তু এই যুদ্ধই ভাৰতৰ গণতন্ত্ৰক জীয়াই ৰাখিলে । আজি আমি বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ গণতন্ত্ৰ হিচাপে সন্মানেৰে থিয় দিছো । এই যুদ্ধত জয়ী হোৱাৰ মূল কাৰণ হ’ল আমাৰ দেশৰ জনসাধাৰণে কেতিয়াও একনায়কত্ববাদ মানি ল’ব নোৱাৰে । ভাৰতক গণতন্ত্ৰৰ মাতৃ হিচাপে গণ্য কৰা হয় ।

অমিত শ্বাহে কয়, মই সম্পূৰ্ণ বিশ্বাসেৰে ক’ব পাৰো যে একনায়কত্ববাদী আৰু তেওঁৰ সুবিধা লোৱা এটা সৰু গোটৰ বাহিৰে সেই সময়ৰ কোনো নাগৰিকেই এই জৰুৰীকালীন অৱস্থাটো ভাল পোৱা নাছিল । ইয়াৰ পিছত যেতিয়া নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত হৈছিল, স্বাধীনতাৰ পিছত প্ৰথমবাৰৰ বাবে অকংগ্ৰেছ চৰকাৰ গঠন হৈছিল আৰু মোৰাৰজী দেশাই প্ৰধানমন্ত্ৰী হৈছিল ।

তেওঁ কয়, যুক্তি আৰু তথ্যতকৈ মানুহৰ আৱেগ আৰু কল্পনা অধিক ফলপ্ৰসূ । কল্পনা কৰকচোন, যি মুহূৰ্তত আপুনি জৰুৰীকালীন অৱস্থাত ভাৰতৰ নাগৰিক আছিল, ঠিক পিছদিনা ৰাতিপুৱা আপুনি এগৰাকী একনায়কত্ববাদীৰ দাস হৈ পৰিছিল । কালিলৈকে আপুনি সাংবাদিক আছিল, সত্যৰ দাপোন দেখুওৱা চতুৰ্থ স্তম্ভ, পিছদিনা আপোনাক অসামাজিক উপাদান হৈ পৰে আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বিৰোধী ঘোষণা কৰা হয় ।

গৃহমন্ত্ৰীগৰাকীয়ে কয় যে আপুনি চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে কোনো শ্লোগান উত্থাপন কৰা নাছিল, কোনো শোভাযাত্ৰাও উলিয়াব পৰা নাছিল, তথাপিও একমাত্ৰ ভুল আছিল যে আপোনাৰ চিন্তাধাৰা মুক্ত । সেইদিনা ৰাতিপুৱা দেশৰ জনসাধাৰণক কিমান নিষ্ঠুৰতাৰে প্ৰয়োগ কৰা হ’ল সেয়া আমি কল্পনা কৰিব নোৱাৰো ।

লগতে পঢ়ক : সিন্ধু জলসন্ধি কেতিয়াও পুনৰ কাৰ্যকৰী নহয়… পাকিস্তানৰ আশাত চেঁচা পানী ঢালি ক’লে অমিত শ্বাহে