মেনেজমেণ্টৰ ক্ষেত্ৰত বহু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে নিজৰ কেৰিয়াৰ গঢ়িব বিচাৰে । কিন্তু ইয়াৰ বাবে কোনটো পাঠ্যক্ৰম বাছি ল’ব লাগে সেই লৈ তেওঁলোকৰ মনত বিভ্ৰান্তিৰ সৃষ্টি হয় । স্নাতকোত্তৰ ডিপ্লমা ইন মেনেজমেণ্ট (পি জি ডি এম) আৰু মাষ্টাৰ অৱ বিজনেছ এডমিনিষ্ট্ৰেচন (এম বি এ)ত কোনটো পাঠ্যক্ৰম গ্ৰহণ কৰিব, দুয়োটাৰ ভিতৰত কোনটো পাঠ্যক্ৰম শ্ৰেষ্ঠ সেই লৈ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মাজত বিভ্ৰান্তিৰ সৃষ্টি হয় ?  দুয়োটা পাঠ্যক্ৰমৰ  ভিতৰত কোনটোৰ চাহিদা আজি বেছি ?  পঢ়াৰ পিছত চাকৰিত কিমান দৰমহা হ’ব ?  এনে পৰিস্থিতিত আমি এই প্ৰতিবেদনত এই সকলোবোৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ আপোনালোকক জনাম ।

দুয়োটা পাঠ্যক্ৰমৰ পাৰ্থক্য-

-এম বি এ বিশ্ববিদ্যালয়ে পৰিচালনা কৰে । সেয়েহে ইয়াৰ পাঠ্যক্ৰম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ নিয়ম অনুসৰি প্ৰস্তুত কৰা হয় । আনহাতে, পি জি ডি এম ব্যক্তিগত প্ৰতিষ্ঠানে পৰিচালনা কৰে । সেয়েহে উদ্যোগৰ প্ৰয়োজন অনুসৰি এই কাৰ্যসূচীৰ পাঠ্যক্ৰম তৈয়াৰ কৰা হয় ।

-এম বি এ আৰু পি জি ডি এম দুয়োটা পাঠ্যক্ৰম মেনেজমেন্টৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় পাঠ্যক্ৰম । দুয়োটাৰে বহু দিশত মিল আছে যদিও দুয়োটাৰ মাজত কিছু পাৰ্থক্য আছে । এম বি এ ডিগ্ৰী পাঠ্যক্ৰম আনহাতে পি জি ডি এম ডিপ্লমা পাঠ্যক্ৰম ।

-এম বি এত শৈক্ষিক আৰু তাত্ত্বিক জ্ঞানৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়া হয় । আনহাতে পি জি ডি এমত চাকৰিমুখী পদ্ধতিৰে অধ্যয়ন কৰা হয় আৰু সময়ে সময়ে উদ্যোগ অনুসৰি পাঠ্যক্ৰম সলনি কৰা হয় । লগতে ইয়াত ব্যৱহাৰিক জ্ঞানৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়া হয় ।

-এম বি এ প্ৰগ্ৰেমৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে এনে চাকৰি পাব পাৰে য’ত ব্যৱসায়িক তত্ত্ব আৰু আৰ্হিৰ গভীৰ বুজাবুজিৰ প্ৰয়োজন হয় । যেনে সাধাৰণ ব্যৱস্থাপনা, বিত্ত বা বিপণন । এই সকলোবোৰ ঠাইতে কৌশল, পৰিকল্পনা আৰু বিশ্লেষণৰ প্ৰয়োজন । একে সময়তে পি জি ডি এমৰ ব্যৱহাৰিক জ্ঞানৰ বাবে এই পাঠ্যক্ৰমটো কৰাৰ পিছত আপোনাৰ চাকৰি পোৱাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পায় । আজিকালি কোম্পানীবোৰে ব্যৱহাৰিক দক্ষতাক অধিক গুৰুত্ব দিয়ে ।

-পি জি ডি এমত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে ৮-১০ সপ্তাহকৈ ছটা ভিন্ন টাৰ্মত ৪০-৪৫টা পাঠ্যক্ৰম অধ্যয়ন কৰিবলৈ পায় । আনহাতে এম বি এত ছাত্ৰই চাৰিটা ভিন্ন ছেমিষ্টাৰত ৩০-৩৫টা মেনেজমেণ্ট পাঠ্যক্ৰম অধ্যয়ন কৰিব লগা হয় ।

-পি জি ডি এমৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে ব্যৱহাৰিক শিক্ষণ আৰু শিকোৱাৰ কৌশলৰ নতুন পদ্ধতি লাভ কৰে । এনে পৰিস্থিতিত তেওঁলোকে চাকৰি পোৱাৰ সম্ভাৱনা বেছি । লগতে অধিক দৰমহা পোৱাৰ সম্ভাৱনাও আছে । কিন্তু উদ্যোগে দুয়োটা পাঠ্যক্ৰমকে সমান মূল্য দিয়ে । এম বি এৰ সৈতে আপোনাৰ সুবিধাটো হ’ল ই ডিগ্ৰী পাঠ্যক্ৰম । এনে পৰিস্থিতিত দুয়োৰে মাজত দৰমহাৰ বিশেষ পাৰ্থক্য নাথাকে ।

এ আই তথা আৰ্টিফিচিয়েল ইন্টেলিজেন্সে বিভিন্ন কাম কৰিব পাৰে, যেনে গ্ৰাহক সেৱা স্বয়ংক্ৰিয় কৰা বা বৃহৎ পৰিমাণৰ বৈজ্ঞানিক তথ্য দ্ৰুতভাৱে প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰা ইত্যাদি । কিন্তু কিছুমান কাম আছে যিবোৰ এ আইয়ে কৰিব নোৱাৰে । আৱেগিক বুদ্ধিমত্তা, সমালোচনাত্মক চিন্তা, সৃষ্টিশীলতা বা সমস্যা সমাধানৰ বাবে প্ৰয়োজন হোৱা কামৰ বাবে মানুহক নিৰ্বাচিত কৰা হ’ব ।

ইয়াত কিছুমান কাম উল্লেখ কৰা হৈছে যিবোৰ এ আইয়ে কৰিব নোৱাৰে বা নকৰে, গতিকে এই ক্ষেত্ৰত মানুহৰ সদায় মূল্য থাকিব :

স্বাস্থ্যসেৱাৰ পেছাদাৰী : চিকিৎসক, নাৰ্ছ আৰু মেডিকেল প্ৰকেটিচনাৰসকলে ৰোগীৰ চিকিৎসাৰ বাবে সহানুভূতি, সমালোচনাত্মক চিন্তাধাৰা আৰু দ্ৰুত সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে । এ আইয়ে চিকিৎসাৰ তথ্য বিশ্লেষণ কৰাত সহায় কৰিব পাৰে আৰু চিকিৎসাৰ পৰামৰ্শ দিব পাৰে, কিন্তু ৰোগীৰ যত্নত মানুহৰ জড়িততা অতি প্ৰয়োজনীয় ।

শিক্ষক আৰু শিক্ষাবিদ : শিক্ষকতা কেৱল পাঠ প্ৰদান কৰাই নহয়, ইয়াত মেণ্টৰিং, বিভিন্ন শিক্ষণ শৈলীৰ সৈতে খাপ খুৱাই লোৱা, ব্যক্তিগত বৃদ্ধিৰ প্ৰসাৰ আদিও অন্তৰ্ভুক্ত থাকে । এ আইয়ে স্বয়ংক্ৰিয় টিউচন প্ৰদান কৰিব পাৰে, কিন্তু ই এজন নিষ্ঠাবান শিক্ষকৰ আবেগ, উৎসাহ আৰু বাস্তৱ সময়ৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ সৈতে মিলাব নোৱাৰে ।

আইনী পেছাদাৰী আৰু আইন প্ৰয়োগকাৰী সংস্থা : ন্যায়াধীশ, অধিবক্তা আৰু আইন প্ৰয়োগকাৰী বিষয়াসকলে মানৱ বুজাবুজি আৰু বিচাৰৰ প্ৰয়োজন হোৱা জটিল আইনী আৰু নৈতিক বিষয়সমূহ চম্ভালিবলৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে । প্ৰযুক্তিয়ে আইনী নথিপত্ৰ বিশ্লেষণ কৰাত আৰু গোচৰৰ ফলাফলৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰাত সহায় কৰিব পাৰে, কিন্তু ই নৈতিক যুক্তি ল’ব নোৱাৰে, আৱেগক প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰিব নোৱাৰে বা স্পৰ্শকাতৰ পৰিস্থিতিত সুক্ষ্ম সিদ্ধান্ত ল’ব নোৱাৰে ।

সৃষ্টিশীল শিল্পী : লেখক, চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা, চিত্ৰকৰ আৰু ডিজাইনাৰসকলে নিজৰ আৱেগ আৰু সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱ তেওঁলোকৰ শিল্পত ঢালি দিয়ে । এ আইয়ে বিষয়বস্তু সৃষ্টি কৰাত সহায় কৰিব পাৰে, কিন্তু প্ৰকৃত শিল্প মানুহৰ কল্পনা, ব্যক্তিগত অভিজ্ঞতা আৰু গভীৰ আৱেগিক সংযোগৰ পৰাই আহে ।

চেফ আৰু কালিনেৰী বিশেষজ্ঞ : ৰন্ধা-বঢ়া কেৱল ৰেচিপি অনুসৰণ কৰাই নহয়, ই সৃষ্টিশীলতা, কৌশল আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ সংমিশ্ৰণ ঘটোৱা এক কলা । এ আইয়ে খাদ্য পৰিকল্পনাৰ পৰামৰ্শ দিব পাৰে আৰু ৰন্ধা প্ৰক্ৰিয়া স্বয়ংক্ৰিয় কৰিব পাৰে, কিন্তু ইয়াত এজন দক্ষ চেফে কঢ়িয়াই অনা বুজাবুজি, ক্ষমতা আৰু সংবেদনশীল অভিজ্ঞতা নাই ।

গৱেষক আৰু বিজ্ঞানী : এ আই বৃহৎ তথ্যৰ সমষ্টি বিশ্লেষণ কৰাত পাকৈত, কিন্তু মানৱ বিজ্ঞানীয়ে অনুমান বিকশিত কৰি, তথ্যৰ মূল্যায়ন কৰি আৰু নতুন আৱিষ্কাৰৰ সূচনা কৰি গৱেষণাক আগুৱাই লৈ যায় । বিজ্ঞানীসকলৰ অগ্ৰগতি সৃষ্টিশীলতা, কৌতুহল আৰু সমালোচনাত্মক চিন্তাধাৰাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হয়, যিবোৰ এ আইত নাই ।

পৰামৰ্শ আৰু চিকিৎসা : মানসিক স্বাস্থ্যক সমৰ্থন কৰিবলৈ কেৱল পৰামৰ্শত অধিক প্ৰয়োজন, ইয়াৰ লগত গভীৰ সহানুভূতি, সক্ৰিয়ভাৱে শুনা আৰু অকথিত অনুভৱ বুজি পোৱাৰ ক্ষমতা জড়িত হৈ থাকে । এ আইয়ে মৌলিক পথ প্ৰদৰ্শন কৰিব পাৰে, কিন্তু প্ৰকৃত চিকিৎসা মানুহৰ বুজাবুজি, আৱেগিক বুদ্ধিমত্তা আৰু ব্যক্তিগত সংযোগৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল ।

সামাজিক কাম আৰু কমিউনিটি এডভোকেচি : আৰ্তজনক সহায় কৰা, সামাজিক ন্যায়ৰ বাবে যুঁজ দিয়া আৰু অৰ্থপূৰ্ণ পৰিৱৰ্তন অনাৰ বাবে মানৱীয় মমতা আৰু খাপ খোৱাৰ প্ৰয়োজন । এ আইয়ে ট্ৰেণ্ড বিশ্লেষণ কৰি তথ্য সংগ্ৰহ কৰিব পাৰে, কিন্তু ই সমাজকৰ্মীসকলে কৰিব পৰাৰ দৰে বিশ্বাস গঢ়ি তুলিব নোৱাৰে, আৰাম প্ৰদান কৰিব নোৱাৰে বা মানৱ সম্পৰ্কৰ জটিলতা বুজিব নোৱাৰে ।

নেতৃত্ব আৰু সাংগঠনিক কৌশল : শক্তিশালী নেতৃত্ব কেৱল সংখ্যা বিশ্লেষণ কৰাতকৈয়ো অধিক, ইয়াৰ বাবে দৃষ্টিংগী, অনুপ্ৰাণিত কৰাৰ ক্ষমতা আৰু অপ্ৰত্যাশিত পৰিস্থিতিত সঠিক সিদ্ধান্ত লোৱাৰ প্ৰয়োজন । এ আইয়ে সিদ্ধান্ত লোৱাত সহায় কৰিব পাৰে, কিন্তু দলসমূহক পথ প্ৰদৰ্শন কৰা, সংঘাত সমাধান কৰা, আৰু উদ্ভাৱনক পোষণ কৰা আদি দায়িত্বসমূহ মানুহৰ বুজাবুজি আৰু আৱেগিক বুদ্ধিমত্তাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল ।

বৃত্তিমূলক চাকৰি : শাৰীৰিক শ্ৰম, পেইন্টিং, প্লাম্বিং, বৈদ্যুতিক কাম আৰু অন্যান্য ব্যৱসায়ো অবিসম্বাদী । কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাই (AI) মানুহক আদৰ্শ বেৰৰ ৰং নিৰ্বাচন কৰাত সহায় কৰিব পাৰে, কিন্তু তেওঁলোকে প্লাম্বিং বা পেইন্টিঙৰ ক্ষেত্ৰত সহায় কৰিবলৈ পৰ্দাৰ পৰা ওলাই আহিব নোৱাৰে ।

যদি আপুনিও চাকৰিৰ সাক্ষাৎকাৰ দিবলৈ ওলাইছে, তেন্তে এই খবৰটো আপোনাৰ বাবে উপযোগী হ’ব পাৰে । কাৰণ চাকৰিৰ সাক্ষাৎকাৰ পৰীক্ষাতকৈ কম নহয় । এজন প্ৰাৰ্থীৰ বাছনি কেৱল সাক্ষাৎকাৰৰ ভিত্তিত কৰা হয় । কোনো কোম্পানীয়ে কেৱল লিখিত পৰীক্ষাৰ জৰিয়তে প্ৰাৰ্থী নিয়োগ কৰিব নিবিচাৰে । কোম্পানীসমূহে এনে প্ৰাৰ্থী বিচাৰে যিসকল জ্ঞানৰ সৈতে ব্যক্তিত্বতো আগবঢ়া ।

কিন্তু চাকৰিৰ সাক্ষাৎকাৰৰ সময়ত বহু প্ৰাৰ্থী চিন্তিত হৈ পৰে আৰু বিভিন্ন কাৰণত নিৰ্বাচিত নহয় । এনে পৰিস্থিতিত চাকৰিৰ সাক্ষাৎকাৰৰ সময়ত কিছু কথা মনত ৰাখিব লাগে । এই খবৰটোত আমি আপোনাক এটা সাক্ষাৎকাৰত কি কৰিব নালাগে সেই বিষয়ে ক’ম ।

-আপুনি কেতিয়াও কোৱা উচিত নহয় যে মই কোম্পানীটোৰ বিষয়ে আৰু মোৰ ভূমিকাৰ বিষয়ে নাজানো । বা কোম্পানীলৈ বিশেষ অৱদান আগবঢ়াব নোৱাৰিম ।

-মই ক’ব নিবিচাৰো যে মোৰ আগৰ কোম্পানীত মোৰ বৰ বেয়া বছ আছিল । এইবোৰ কথাই আপোনাৰ দৃষ্টিভংগীক অভিযোগ কৰা যেন লাগিব পাৰে । এনে পৰিস্থিতিত লওঁতাই ভাবিব পাৰে যে আপুনিও ভৱিষ্যতে তেওঁৰ বিষয়ে বেয়াকৈ ক’ব । বৰঞ্চ আপুনি ক’ব লাগে যে মই নতুন প্ৰত্যাহ্বান আৰু উন্নত সুযোগ বিচাৰিছো ।

-সাক্ষাৎকাৰত আপুনি কোৱা উচিত নহয় যে মই অভাৰটাইম কৰিব নোৱাৰো । ইয়াৰ ফলত এনে লাগিব যেন আপুনি কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰিব নিবিচাৰে । আপোনাৰ কথা উত্থাপন কৰি থাকোঁতে আপুনি ক’ব লাগে যে মই মোৰ কামত পূৰ্ণ সময় দিবলৈ প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ আৰু প্ৰয়োজন হ’লে অতিৰিক্ত কাম কৰিবলৈ সাজু ।

-আপুনি টকাৰ কথা কোৱা উচিত নহয়, যে মোৰ টকাৰ অতি প্ৰয়োজন । ইয়াৰ পৰা দেখা যাব যে আপুনি কামটোৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত নহয় কিন্তু কেৱল বাধ্যবাধকতাৰ বাবেহে কামটো কৰি আছে ।

-আপুনি মনত ৰাখিব লাগে যে সাক্ষাৎকাৰত এইটো মোৰ সপোনৰ কাম নহয় বুলি কোৱা উচিত নহয় । ইয়াৰ ফলত কোম্পানীয়ে ভাবিব যে আপুনি ইয়াত সাময়িকভাৱে আছে । আপুনিও বেলেগে আন কিছুমান কাম কৰি আছে । অৰ্থাৎ আপুনি সোনকালে চাকৰি এৰিব পাৰে ।

-আপুনি কোম্পানীক ক’ব নালাগে যে আপুনি আন চাকৰিৰ পৰা অফাৰ পাইছে । এইটো হয়তো অহংকাৰী বুলি প্ৰকাশ পাব পাৰে, যিটো নিয়োগকৰ্তাই একেবাৰেই ভাল নাপায় ।

-আপুনি মনত ৰাখিব লাগিব যে আপোনাৰ সদায় ইতিবাচক আৰু সমাধানমুখী মনোভাৱ থাকে ।

কলেজ শেষ কৰি যদি চাকৰি নাপায়, তেন্তে চিন্তাৰ কোনো প্ৰয়োজন নাই । কেতিয়াবা কেৱল ডিগ্ৰী থকাটোৱেই যথেষ্ট নহয়, কিন্তু উদ্যোগৰ চাহিদা অনুসৰি দক্ষতা থকাটো আপোনাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ । এনে পৰিস্থিতিত চাকৰিমুখী পাঠ্যক্ৰম এটা কৰিলে কেৰিয়াৰৰ নতুন পথ মুকলি হ’ব পাৰে । ইয়াত আমি আপোনালোকক কেইটামান উত্তম পাঠ্যক্ৰমৰ বিষয়ে কৈছো, যিবোৰ সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পিছত আপুনি সহজে ভাল দৰমহাৰ চাকৰি পাব পাৰে ।

চাইবাৰ নিৰাপত্তা-

দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পোৱা ডিজিটেল যুগত চাইবাৰ নিৰাপত্তা পাঠ্যক্ৰম হৈছে অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ কেৰিয়াৰ বিকল্প । আজিৰ সময়ত চাইবাৰ অপৰাধ দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পাইছে আৰু কোম্পানীসমূহক এনে বিশেষজ্ঞৰ প্ৰয়োজন যিয়ে নিজৰ তথ্য সুৰক্ষিত ৰাখিব পাৰে । যদি আপুনি প্ৰযুক্তিৰ প্ৰতি আগ্ৰহী, তেন্তে এথিকেল হেকিং আৰু চাইবাৰ সুৰক্ষাৰ পাঠ্যক্ৰম আপোনাৰ বাবে সৰ্বোত্তম হ’ব । ইয়াত আপুনি সহজেই বেংকিং, আই টি কোম্পানী আৰু চৰকাৰী এজেন্সীত চাকৰি পাব পাৰে ।

ৱেব ডিজাইনিং-

ৱেব ডিজাইনিং হৈছে এনে এটা পাঠ্যক্ৰম যাৰ ডিজিটেল যুগত প্ৰচণ্ড চাহিদা আছে । আজি প্ৰতিটো ব্যৱসায়ৰ বাবে নিজাকৈ ৱেবছাইট আৰু অনলাইন উপস্থিতিৰ প্ৰয়োজন । ৱেব ডিজাইনিং আৰু ৱেব ডেভেলপমেণ্ট শিকি আপুনি আই টি কোম্পানী, ষ্টাৰ্টআপ বা ফ্ৰীলান্সিঙত আপোনাৰ কেৰিয়াৰ গঢ়িব পাৰে । এই পাঠ্যক্ৰমটো কম সময়ৰ ভিতৰতে ভাল টকা উপাৰ্জনৰ এক উত্তম উপায় হৈ উঠিব পাৰে ।

ইনভেষ্টমেন্ট বেংকিং-

যদি আপুনি বিত্ত আৰু বেংকিঙৰ প্ৰতি আগ্ৰহী, তেন্তে বিনিয়োগ বেংকিং পাঠ্যক্ৰম আপোনাৰ বাবে উপকাৰী হ’ব পাৰে । এই ক্ষেত্ৰত ভাল পেকেজ থকা চাকৰি উপলব্ধ আৰু ইচ্ছা কৰিলে নিজাকৈ বিত্তীয় পৰামৰ্শদাতা ব্যৱসায়ো আৰম্ভ কৰিব পাৰে ।

কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা-

যদি আপুনি ভৱিষ্যতৰ প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত কেৰিয়াৰ গঢ়িব বিচাৰে, তেন্তে এইটোৱেই আপোনাৰ বাবে সৰ্বোত্তম বিকল্প হ’ব পাৰে । প্ৰতিটো খণ্ডতে কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাই দ্ৰুতগতিত নিজৰ স্থান দখল কৰিছে । ডাটা বিজ্ঞান, মেচিন লাৰ্নিং আৰু এ আইৰ সৈতে জড়িত পাঠ্যক্ৰম কৰাৰ পিছত ডাঙৰ ডাঙৰ আই টি কোম্পানী আৰু গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানত ডাঙৰ ডাঙৰ চাকৰি পাব পাৰি । এই খণ্ডত উচ্চ দৰমহা আৰু বিশ্বব্যাপী কেৰিয়াৰৰ পৰিসৰ আছে ।