মাত্ৰ কেইঘণ্টামানৰ পিছতে হ’ব কৃত্ৰিম বৰষুণ; সফল ক্লাউড ছিডিঙৰ দ্বিতীয়টো ট্ৰায়েল

মাত্ৰ কেইঘণ্টামানৰ পিছতে হ’ব কৃত্ৰিম বৰষুণ

দিল্লী-এনচিআৰত প্ৰদূষণৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিবলৈ ক্লাউড ছিডিঙৰ আন এক সফল পৰীক্ষা সম্পন্ন কৰা হৈছে । এতিয়া আগন্তুক কেইঘণ্টামানৰ ভিতৰতে বৰষুণৰ সম্ভাৱনা ব্যক্ত কৰা হৈছে । মন্ত্ৰী মঞ্জিন্দৰ সিং ছিৰছাই চেছনা বিমান ব্যৱহাৰ কৰি এই পৰীক্ষা চলোৱা বুলি অৱগত কৰে । বিমানখনে মেৰঠৰ পৰা দিল্লীলৈ উৰা মাৰিছিল ।

এই ক্লাউড ছিডিং খেকৰা, বুৰাৰী, ময়ুৰ বিহাৰ, আদি অঞ্চলত কৰা হৈছিল । সমগ্ৰ প্ৰক্ৰিয়াটোত আঠটা ফ্লেয়াৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল আৰু সমগ্ৰ প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰায় আধা ঘণ্টা ধৰি চলিছিল ।

সামান্য বৰষুণৰ সম্ভাৱনা-

এই পৰীক্ষাৰ অন্তত দিল্লীৰ বাহিৰৰ অঞ্চলত পাতলীয়া বৰষুণ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে । অৱশ্যে ই ডাৱৰৰ আৰ্দ্ৰতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিব । বৰ্তমান আৰ্দ্ৰতা কম, কিয়নো বতৰ বিভাগে দিল্লীৰ উষ্ণতা স্বাভাৱিকতকৈ ৩ ডিগ্ৰী তলত হ’ব বুলি ভৱিষ্যদ্বাণী কৰিছে । খবৰ অনুসৰি বতাহৰ দিশ উত্তৰ দিশত । ডাৱৰ উত্তৰ দিশলৈ (বাহিৰ দিল্লীৰ ফালে) গতি কৰিব পাৰে ।

আজি হ’ব তৃতীয়টো ট্ৰায়েল-

মঞ্জিন্দৰ সিং ছিৰছাই কয় যে আজিয়েই ক্লাউড ছিডিঙৰ তৃতীয়টো পৰীক্ষা হ’ব । এই ট্ৰায়েলৰ ফলত ১৫ মিনিটৰ পৰা ৪ ঘণ্টাৰ ভিতৰত যিকোনো ঠাইত কৃত্ৰিম বৰষুণ হ’ব পাৰে । ছিৰছাই উল্লেখ কৰে যে অহা কেইবাদিনো একেধৰণৰ চুটি উৰণ চলি থাকিব । দিল্লীত প্ৰদূষণ হ্ৰাস কৰাৰ বাবে এই পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা হৈছে । উল্লেখ্য যে দীপাৱলীৰ পিছত দিল্লী-এনচিআৰত প্ৰদূষণৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি পাইছে । এ কিউ আই অত্যন্ত দুৰ্বল হৈয়ে আছে ।

আই এম ডিৰ অনুমোদনৰ পিছত হৈছিল ক্লাউড ছিডিং-

ভাৰতীয় বতৰ বিজ্ঞান বিভাগ (আই এম ডি) আৰু দিল্লী চৰকাৰৰ পৰিবেশ বিভাগৰ অনুমোদন লাভ কৰি এই ক্লাউড ছিডিং কৰা হৈছিল । ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজধানীত কৃত্ৰিম বৰষুণ অনাৰ বাবে এইটোৱেই প্ৰথম পূৰ্ণাংগ প্ৰচেষ্টা ।

দীপাৱলীৰ পিছত বায়ু প্ৰদূষণ পুনৰ ভয়ংকৰভাৱে বৃদ্ধি পোৱাৰ লগতে শীতকাল আৰম্ভ হোৱাৰ লগে লগে চুবুৰীয়া ৰাজ্যসমূহত খেৰ হাৰ বৃদ্ধি পোৱাৰ সময়তে এই প্ৰচেষ্টা হাতত লোৱা হৈছে ।

লগতে পঢ়ক : অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ উপকূলত প্ৰৱেশ ঘূৰ্ণীবতাহ মন্থাৰ; কেইবাখনো জিলাত বৰষুণ আৰু প্ৰচণ্ড বতাহ

কি হয় ক্লাউড চিডিং ? প্ৰকৃত বৰষুণৰ পৰা কিমান পৃথক কৃত্ৰিম বৰষুণ ?

ক্লাউড চিডিং কি ?

দিল্লীৰ বায়ু প্ৰতিবাৰেই শীতকালতে বিষাক্ত হৈ পৰে । দীপাৱলীৰ পিছত ধোঁৱা-ধূলি ইমানেই ঘন হৈ পৰে যে উশাহ-নিশাহ লোৱাটো কষ্টকৰ হৈ পৰে । এই সমস্যা সমাধানৰ বাবে দিল্লী চৰকাৰে কৃত্ৰিম বৰষুণৰ চেষ্টা চলাইছে । এই পদ্ধতিটোক ক্লাউড চিডিং বোলা হয় । এই কৌশলত ৰাসায়নিক পদাৰ্থ ব্যৱহাৰ কৰি ডাৱৰৰ জৰিয়তে বৰষুণ নমোৱা হয় । অৱশ্যে ই সাধাৰণ বৰষুণৰ পৰা সম্পূৰ্ণ পৃথক ।

কি হয় ক্লাউড চিডিং ?  

ক্লাউড চিডিং হৈছে এক বৈজ্ঞানিক পদ্ধতি য’ত বৰ্তমানৰ ডাৱৰত নিৰ্দিষ্ট ৰাসায়নিক পদাৰ্থ যোগ কৰি বৰষুণ নমোৱা হয় । এই ৰাসায়নিক পদাৰ্থবোৰে পানীৰ টোপাল বা বৰফৰ কণাক বান্ধি ৰখাত সহায় কৰে । ইয়াৰ মূল ৰাসায়নিক পদাৰ্থসমূহ হ’ল চিলভাৰ আয়’ডাইড, শুকান বৰফ (ঠাণ্ডা কাৰ্বন ডাই অক্সাইড), বা নিমখ (যেনে আয়’ডাইজড নিমখ)।

এই পদ্ধতি ১৯৪০ চনৰ পৰাই প্ৰচলিত হৈ আহিছে । আমেৰিকা, চীন, ইউ এ ইৰ দৰে দেশসমূহে পানীৰ অভাৱ দূৰ কৰিবলৈ বা প্ৰদূষণ হ্ৰাস কৰিবলৈ ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰে । দিল্লীত ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে বায়ু পৰিষ্কাৰ কৰা । এই প্ৰকল্পটোৰ নাম হৈছে ‘টেকন’ল’জী ডেম’নষ্ট্ৰেচন এণ্ড ইভালুৱেচন অৱ ক্লাউড চিডিং ফৰ দিল্লী এন চি আৰ পলিউশ্যন মিটিগেচন । ইয়াৰ বাবে খৰচ হ’ব ৩.২১ কোটি টকা ।

স্বাভাৱিক বৰষুণৰ পৰা কিমান পৃথক কৃত্ৰিম বৰষুণ ?

স্বাভাৱিক বৰষুণ প্ৰকৃতিৰ এক আশ্চৰ্য্য । ইয়াৰ বাবে ডাৱৰ গঠন হয়, বায়ু ঠাণ্ডা হয়, আৰ্দ্ৰতা জমা হয়, টোপাল গঠন হয় আৰু বৰষুণ পৰে । এই প্ৰক্ৰিয়াটো কোনো সহায় অবিহনে অব্যাহত থাকে । কিন্তু ক্লাউড চিডিঙৰ ক্ষেত্ৰত মানুহৰ হস্তক্ষেপ জড়িত হৈ থাকে ।

ডাৱৰৰ প্ৰয়োজন : স্বাভাৱিক বৰষুণত ডাৱৰ প্ৰাকৃতিকভাৱে গঠন হ’ব পাৰে । কিন্তু ক্লাউড চিডিঙত আৰ্দ্ৰ ডাৱৰৰ প্ৰয়োজন হয় । ডাৱৰ অবিহনে এই পদ্ধতিয়ে কাম নকৰে । বৰ্তমান দিল্লীত ডাৱৰৰ অভাৱৰ বাবে এই ট্ৰায়েল বন্ধ হৈ আছে ।

বৰষুণৰ পৰিমাণ : সাধাৰণ বৰষুণ বেছি বা কম হ’ব পাৰে । কিন্তু ক্লাউড চিডিঙৰ ফলত বৰষুণৰ পৰিমাণ মাত্ৰ ৫-১৫%হে বৃদ্ধি পায় । দিল্লী ট্ৰায়েলত ১০-১৫% বৃদ্ধিৰ অনুমান কৰা হৈছে । ভাৰতৰ কিছুমান পাইলট ট্ৰায়েলত মাত্ৰ ৩% বৃদ্ধিহে দেখা গৈছে ।

সময় আৰু স্থান : সাধাৰণ বৰষুণ ঘণ্টা বা দিন ধৰি থাকিব পাৰে । কৃত্ৰিম বৰষুণৰ পৰিমাণ কম– দিল্লীত এবাৰৰ উৰণ ১০০ বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৯০ মিনিট সময় চলে । স্থানসমূহক নিৰ্দিষ্ট কৰি লোৱা হয় তথা টাৰ্গেটেড কৰি লোৱা হয় ।

উদ্দেশ্য : সাধাৰণ বৰষুণে পানীৰ যোগান ধৰে । কৃত্ৰিম বৰষুণৰ প্ৰদূষণ পৰিস্কাৰৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয় ।

লগতে পঢ়ক : প্ৰথমবাৰৰ বাবে এইখন দেশত পোৱা গ’ল মহ; কাৰণ জানি চিন্তিত বিজ্ঞানী