ভাৰত আৰু ৰাছিয়াই নিজৰ ভৱিষ্যত মহাকাশ কেন্দ্ৰ একে কক্ষপথতে স্থাপন কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছে । এই সিদ্ধান্ত দুয়োখন দেশৰ বাবে পাৰস্পৰিকভাৱে লাভজনক হ’ব ।
২০৩০-৩১ চনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মহাকাশ কেন্দ্ৰ (আই এছ এছ)ৰ অভিযান সমাপ্ত হোৱাৰ কথা । তাৰ পিছত ৰাছিয়া আৰু ভাৰতে নিজৰ ভৱিষ্যত মহাকাশ কেন্দ্ৰ একে কক্ষপথতে স্থাপন কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছে । ৰাষ্ট্ৰপতি ভ্লাদিমিৰ পুটিনৰ সৈতে নতুন দিল্লী ভ্ৰমণৰ সময়ত ৰাছিয়াৰ মহাকাশ সংস্থা ৰস্কোচমছৰ মুৰব্বী দিমিত্ৰী বাকানভে এই কথা ঘোষণা কৰে ।
দুয়োটা মহাকাশ কেন্দ্ৰ ৫১.৬ ডিগ্ৰী হেলনীয়াকৈ কক্ষপথত ঘূৰিব । এয়া সেই কক্ষ য’ত আজিৰ আই এছ এছ ঘূৰে । ইয়াৰ দ্বাৰা দুয়োখন দেশৰ মহাকাশচাৰীসকলে ইখনে সিখন দেশৰ ষ্টেচনসমূহ সহজে পৰিদৰ্শন কৰিব পাৰিব, বৈজ্ঞানিক পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা কৰিব পাৰিব আৰু জৰুৰীকালীন সহায় ল’ব পাৰিব ।
বাকানভে কয় যে এই সিদ্ধান্ত দুয়োখন দেশৰ বাবে পাৰস্পৰিকভাৱে লাভজনক হ’ব । পূৰ্বে ৰাছিয়াই নিজৰ ৰাছিয়ান অৰ্বিটেল ষ্টেচন (ROS)ৰ বাবে ৯৬ ডিগ্ৰী হেলনীয়া কক্ষপথৰ কথা চিন্তা কৰিছিল যদিও এতিয়া ৫১.৬ ডিগ্ৰীত এই চুক্তিত উপনীত হৈছে ।
কি হয় এই নতুন বুবাবুজিৰ চুক্তি ?
ৰাছিয়াৰ ROS : ৰাছিয়াৰ মহাকাশ কেন্দ্ৰটো এনাৰ্জিয়াই নিৰ্মাণ কৰিব । এই ষ্টেচনে গভীৰ মহাকাশলৈ মহাকাশযান নিৰ্মাণ আৰু উৎক্ষেপণৰ ভিত্তি হিচাপে কাম কৰিব । ইয়াৰ মডিউলাৰ ডিজাইনে দীৰ্ঘম্যাদী কাৰ্য্যকৰী জীৱন নিশ্চিত কৰিব ।
ভাৰতৰ BAS : ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থাই (ISRO) ২০৩৫ চনৰ ভিতৰত মহাকাশ কেন্দ্ৰ সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে । চন্দ্ৰযান-৩ৰ দৰে সফলতাৰ পিছত স্বাধীনতাৰ ১০০ বছৰীয়া জয়ন্তীৰ (২০৪৭) পূৰ্বে প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে ঘোষণা কৰিছিল ।
একেটা কক্ষপথ কিয় ?
৫১.৬ ডিগ্ৰীৰ হেলনীয়া আই এছ এছৰ দৰেই, যিয়ে পৃথিৱীৰ উত্তৰ-দক্ষিণ অক্ষাংশৰ ৫১.৬ ডিগ্ৰী সামৰি লৈছে । ইয়াৰ ফলত ৰাছিয়াৰ ছয়ুজ ৰকেট আৰু ভাৰতৰ গগাণযান অভিযানৰ মাজত সহজ ডকিং কৰিব পৰা যাব । আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতা বৃদ্ধি কৰা হ’ব ।
ৰাছিয়াৰ নিউজ চাইট প্ৰাভডাৰ মতে, ৰাছিয়াৰ প্ৰথম উপ-প্ৰধানমন্ত্ৰী ডেনিছ মান্টুৰভে কয়, “আমি সমান্তৰাল পথত আগবাঢ়িছো । আৰ অ’ এছৰ বাবে ৫১.৬ ডিগ্ৰীৰ হেলনীয়া অৱস্থা চূড়ান্ত কৰা হৈছে । ভাৰতেও নিজৰ ষ্টেচনৰ বাবেও একে কথা বিবেচনা কৰিছে ।” বাকানভে ইজভেষ্টিয়াক দিয়া এক সাক্ষাৎকাৰত কয় যে সহযোগিতাৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত ইঞ্জিন নিৰ্মাণ, মানুহযুক্ত বিমান, প্ৰশিক্ষণ, ৰকেট ইন্ধন, আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় ষ্টেচনৰ উন্নয়ন আদি অন্তৰ্ভুক্ত ।
কেতিয়া সাজু হ’ব ?
ROS নিৰ্মাণ : ২০২৮ চনত প্ৰথম বৈজ্ঞানিক আৰু শক্তি মডিউল মুকলি কৰা হ’ব । বাকী চাৰিটা মূল মডিউল ২০৩০ চনৰ ভিতৰত মুকলি কৰা হ’ব । ২০৩১-৩৩ চনত অতিৰিক্ত মডিউল যোগ কৰা হ’ব । খ্ৰুনিচেভ চেণ্টাৰক তিনিটা আংগাৰা-এ৫এম ৰকেট অৰ্ডাৰৰ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছে ।
BAS নিৰ্মাণ : ইছৰোৱে ২০৩৫ চনৰ ভিতৰত ইয়াক সম্পূৰ্ণ কৰাৰ লক্ষ্য ৰাখিছে । শেহতীয়া স্পেডেক্স উপগ্ৰহ ডকিং সফলতাৰ লগে লগে ভাৰত এই প্ৰযুক্তি লাভ কৰা চতুৰ্থখন দেশ (ৰাছিয়া, আমেৰিকা, আৰু চীনৰ পিছত) হিচাপে পৰিগণিত হৈছে ।
আই এছ এছৰ অন্তঃ ২০৩০-৩১ চনত দুয়োখন দেশ আই এছ এছৰ পৰা পৃথক হ’ব । ইতিমধ্যে ৰাছিয়াই ঘোষণা কৰিছে যে আই এছ এছ সন্দৰ্ভত আমেৰিকাৰ সৈতে সহযোগিতা নকৰে ।
এয়া কিয় ডাঙৰ পদক্ষেপ ?
সহজ যাত্ৰাঃ মহাকাশচাৰীসকলে বিশেষ ইন্ধন খৰচ নকৰাকৈ এটা ষ্টেচনৰ পৰা আন এটা ষ্টেচনলৈ স্থানান্তৰিত হ’ব পাৰিব ।
সহযোগিতা শক্তিশালী কৰাঃ ভাৰতীয় মহাকাশচাৰীক প্ৰশিক্ষণ দিব ৰাছিয়াই । ভাৰতে লাভ কৰিব ৰকেট ইঞ্জিন আৰু প্ৰযুক্তি ।
জৰুৰীকালীন সাহায্যঃ যদি এটা ষ্টেচনে কোনো সমস্যাৰ সন্মুখীন হয়, তেন্তে আনটো ষ্টেচনে উদ্ধাৰকাৰী পঠিয়াব পাৰিব ।
বৈজ্ঞানিক লাভালাভঃ যৌথ পৰীক্ষাই চন্দ্ৰ, মংগল আৰু গ্ৰহাণু অভিযানত সহায় কৰিব ।
অৰ্থনৈতিকঃ ৰাছিয়াই ইঞ্জিন বিক্ৰী কৰি উৎপাদন স্থানান্তৰ কৰিব, যাৰ ফলত ভাৰত স্বাৱলম্বী হ’ব ।
লগতে পঢ়ক : মহাকাশত অলকানন্দা… ভাৰতীয় বিজ্ঞানীৰ বৃহৎ সফলতা
