ব্ৰহ্মপুত্ৰত চীনে আৰম্ভ কৰিলে বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ বান্ধ নিৰ্মাণৰ কাম; অসমৰ বাবে অশনি সংকেত

ব্ৰহ্মপুত্ৰত চীনে আৰম্ভ কৰিলে বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ বান্ধ নিৰ্মাণৰ কাম

শনিবাৰে চীনে আনুষ্ঠানিকভাৱে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ভাৰত সীমান্তৰ সমীপৱৰ্তী তিব্বতৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীত ১৬৭.৮ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰৰ বান্ধ নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ কৰে । চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি চীনৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী লি কেকিয়াঙে স্থানীয়ভাৱে ইয়াৰলুং জাংবো নামেৰে জনাজাত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ তলৰ অংশৰ নিয়িংচি চহৰত অনুষ্ঠিত এক অনুষ্ঠানত বান্ধ নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰে ।

চৰকাৰী সংবাদ সংস্থা ছিনহুয়াই প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি তিব্বত অঞ্চলৰ নিয়িংচিৰ মেইনলিং জলবিদ্যুৎ কেন্দ্ৰৰ বান্ধস্থলীত এই অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হয় । বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প বুলি গণ্য কৰা এই জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পই তলৰ দেশ, ভাৰত আৰু বাংলাদেশৰ বাবে চিন্তাৰ সৃষ্টি কৰিছে ।

প্ৰতিবেদনত কোৱা হৈছে যে এই প্ৰকল্পত পাঁচটা জল শক্তি কেন্দ্ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ব, য’ত মুঠ বিনিয়োগ প্ৰায় ১.২ ট্ৰিলিয়ন ইউয়ান (প্ৰায় ১৬৭.৮ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) হ’ব বুলি অনুমান কৰা হৈছে ।

২০২৩ চনৰ এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি এই জল শক্তি কেন্দ্ৰটোৱে প্ৰতি বছৰে ৩০০ বিলিয়ন কিলোৱাট ঘণ্টাৰো অধিক বিদ্যুৎ উৎপাদন কৰিব বুলি আশা কৰা হৈছে, যিটো ৩০ কোটিতকৈ অধিক লোকৰ বাৰ্ষিক প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণৰ বাবে যথেষ্ট । ইয়াৰ জৰিয়তে মূলতঃ বাহ্যিক ব্যৱহাৰৰ বাবে বিদ্যুৎ যোগান ধৰাৰ লগতে চীনে আনুষ্ঠানিকভাৱে জিজাং বুলি কোৱা তিব্বতৰ স্থানীয় চাহিদা পূৰণ কৰিব ।

এই অনুষ্ঠানত ৰাষ্ট্ৰীয় উন্নয়ন আৰু সংস্কাৰ আয়োগ আৰু চীনৰ শক্তি নিৰ্মাণ নিগমকে ধৰি বিভিন্ন সংগঠনৰ প্ৰতিনিধি আৰু স্থানীয় লোকে অংশগ্ৰহণ কৰে বুলি প্ৰতিবেদনত উল্লেখ কৰা হৈছে । যোৱা বছৰৰ ডিচেম্বৰ মাহত এই প্ৰকল্পই অনুমোদন লাভ কৰিছিল ।

ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীয়ে বিশাল ইউ টাৰ্ণ লৈ অৰুণাচল প্ৰদেশ আৰু তাৰ পিছত বাংলাদেশত প্ৰৱেশ কৰা হিমালয়ৰ পৰ্বতমালাৰ বিশাল উপত্যকাটোৰ ওপৰেৰে নিৰ্মাণ হ’ব এই বান্ধ । পূৰ্বৰ খবৰ অনুসৰি এই প্ৰকল্পৰ আকাৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্ববৃহৎ বুলি বিবেচিত চীনৰ নিজা থ্ৰী গৰ্জেছ বান্ধকে ধৰি বিশ্বৰ আন আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্পতকৈ বহু বেছি হ’ব ।

ইতিমধ্যে চীনে ২০১৫ চনত তিব্বতৰ সৰ্ববৃহৎ ১.৫ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰৰ জেম হাইড্ৰ’ পাৱাৰ ষ্টেচন আৰম্ভ কৰি ভাৰতত উদ্বেগ বৃদ্ধি কৰিছে ।

ভাৰতে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে যে এই বান্ধৰ আকাৰ আৰু পৰিসৰৰ বাবে চীনক পানীৰ প্ৰবাহ নিয়ন্ত্ৰণৰ অধিকাৰ দিয়াৰ উপৰিও বেইজিঙে বৃহৎ পৰিমাণৰ পানী এৰি দিব পাৰিব, যাৰ ফলত যুদ্ধৰ সময়ত সীমান্ত অঞ্চল বানপানী হ’ব পাৰে । ভাৰতেও অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰত বান্ধ নিৰ্মাণ কৰি আছে ।

ভাৰত আৰু চীনে ২০০৬ চনত সীমা অতিক্ৰম কৰা নদীৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন বিষয়ৰ ওপৰত আলোচনা কৰিবলৈ এক্সপাৰ্ট লেভেল মেকানিজম (ELM) স্থাপন কৰিছিল, যাৰ অধীনত চীনে বানপানীৰ সময়ত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী আৰু ছুটলেজ নদীৰ জলবিজ্ঞানৰ তথ্য ভাৰতক প্ৰদান কৰে ।

লগতে পঢ়ক : জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ভয়ংকৰ প্ৰভাৱ; শীঘ্ৰেই সাগৰৰ বুকুত ডুব যাব এইখন দেশ !

পাকিস্তানৰ বিৰুদ্ধে জল প্ৰহাৰ… খুলি দিয়া হ’ল চেনাবত নিৰ্মিত ছালাল বান্ধৰ পাঁচখন গেট

পহলগাম সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ আৰু ভাৰতৰ প্ৰতিশোধমূলক অপাৰেচন সিন্দুৰৰ পিছত পুনৰবাৰ পাকিস্তানৰ বিৰুদ্ধে জল আক্ৰমণ আৰম্ভ হৈছে । শনিবাৰে পুৱা ভাৰতে কূটনৈতিক আৰু সামৰিক হেঁচা বজাই ৰখাৰ লগতে চেনাব নদীৰ ওপৰত নিৰ্মিত ছালাল বান্ধৰ পাঁচখন গেট খুলি দিয়ে । ইয়াৰ বাবে পাকিস্তানত বানৰ দৰে পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হৈছে ।

পুৱা ৬:১৫ বজাত জম্মু সংমণ্ডলৰ ৰিয়াছি জিলাত অৱস্থিত ছালাল বান্ধৰ পৰা পানী এৰি দিয়া হয় । দুদিন পূৰ্বেও বাগলীহাৰ বান্ধৰ দুখন গেট আৰু ছালাল বান্ধৰ তিনিখন গেট মুকলি কৰা হৈছিল । পানী এৰি দিয়াৰ পিছত শনিবাৰে চেনাবৰ পানীৰ স্তৰ ৰিয়াছি, তালৱাৰা, কানচিপট্টা, জে ডি, ডেৰা বাবাৰ তলৰ অঞ্চলৰ পৰা আখনূৰৰ গ্ৰাম্য অঞ্চললৈকে ২২ ফুটৰ ওপৰলৈ উঠি যায় ।

চীনৰ ‘জল বোমা’ই ভাৰতলৈ কঢ়িয়াই আনিব পাৰে ‘বিপৰ্যয়’, চিন্তিত বিশেষজ্ঞ… উদ্বেগ প্ৰকাশ বিজেপি সাংসদৰ

অৰুণাচলৰ ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ লোকসভাৰ সদস্য তাপিৰ গাওৱে চীনে বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ বান্ধ নিৰ্মাণৰ ঘোষণাক লৈ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰে । তেওঁ দাবী কৰে যে এই বান্ধটো ‘জল বোমা’ৰ দৰে হ’ব যিয়ে উত্তৰ-পূব ভাৰত আৰু বাংলাদেশৰ দৰে তলৰ অঞ্চলত জল প্ৰলয় সৃষ্টি কৰিব পাৰে ।

গুৱাহাটীত ‘উপহিমালয় অঞ্চলত জল সুৰক্ষা, পৰিৱেশ অখণ্ডতা আৰু দুৰ্যোগ স্থিতিস্থাপকতা নিশ্চিত কৰা: ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ক্ষেত্ৰ’ শীৰ্ষক এখন সন্মিলনত ভাষণ দি এই মন্তব্য কৰে গাওৱে । তেওঁ কয়, “চীনে ইতিমধ্যে এনে এটা বান্ধ নিৰ্মাণৰ সিদ্ধান্ত লৈছে যিয়ে ৬০ হাজাৰ মেগাৱাট বিদ্যুৎ উৎপাদন কৰিবলৈ সক্ষম হ’ব । এয়া বান্ধ নহয় বৰঞ্চ ভাৰত আৰু অন্যান্য নিম্ন নদীপৰীয়া দেশৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱহাৰ কৰা হ’ব ‘জল বোমা’ ।”

ভাৰতকে ধৰি পূব এছিয়াৰ দেশসমূহ ধ্বংস হ’ব-

গাওৱে দাবী কৰে যে ২০০০ চনৰ জুন মাহৰ বিধ্বংসী বানপানীও একেধৰণৰ “জল বোমা”ৰ ফল, যিয়ে ছিয়াং নদীৰ ১০খনতকৈও অধিক দলং উটুৱাই লৈ গৈছিল । অসমত প্ৰৱেশ কৰি ব্ৰহ্মপুত্ৰ হৈ পৰা অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ছিয়াং নদী নামেৰে জনাজাত য়াৰলুং ছাংপো । অৰুণাচল পূৱ লোকসভা সমষ্টিৰ বিজেপি সাংসদ গাওৱে কয় যে, “যদি চীনে ভৱিষ্যতে বান্ধটোৰ পৰা পানী এৰি দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়, তেন্তে অৰুণাচল প্ৰদেশ, অসম, বাংলাদেশ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ অন্যান্য দেশসমূহ বিধ্বস্ত হ’ব ।”

এই জলবোমাৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ ভাৰতে কি কৰিব লাগে সেই কথা ক’লে গাওৱে-

তেওঁ কয় যে প্ৰস্তাৱিত বান্ধৰ পৰা (চীনৰ দ্বাৰা) হঠাতে পানী নিৰ্গত হ’লে তলৰ অঞ্চলত দুৰ্যোগ ৰোধ কৰিবলৈ অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ছিয়াং নদীত আন এটা বান্ধ নিৰ্মাণৰ প্ৰস্তাৱক সমৰ্থন কৰে । গাওৱে কয় যে এই প্ৰকল্পক লৈ উদ্বেগ ন্যায্য কাৰণ এই বান্ধটোৱে তিব্বতৰ পৰা পানীৰ সোঁতত ব্যাঘাত জন্মাব পাৰে, যাৰ ফলত তলৰ অঞ্চলত ক্ষন্তেকীয়া বানপানী বা পানীৰ মাত্ৰা কম হ’ব পাৰে ।

তেওঁ কয়, “ইয়াৰ ফলত ভাৰতৰ বিশেষকৈ অৰুণাচল প্ৰদেশ আৰু অসমৰ লগতে বাংলাদেশতো কৃষি আৰু পানী যোগানৰ ওপৰত প্ৰত্যক্ষ প্ৰভাৱ পৰিব আৰু এই গুৰুত্বপূৰ্ণ সম্পদ (পানী)ৰ বাবে চীনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা বৃদ্ধি পাব ।” গাওৰ মতে, ভাৰত চৰকাৰে এই বিষয়ত চীনৰ সৈতে কূটনৈতিকভাৱে কথা পাতিবলৈ চেষ্টা কৰিছে যাতে বিষয়টো সমাধান হ’ব পাৰে ।

চীনে সৰ্ববৃহৎ বান্ধৰ বাবে জনালে অনুমোদন-

যোৱা বছৰৰ ২৫ ডিচেম্বৰত চীনে তিব্বতৰ ইয়াৰলুং ছাংপো নদীত বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ মথাউৰি নিৰ্মাণৰ বাবে অনুমোদন জনাইছিল, যাৰ বাবে আনুমানিক ১৩৭ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ ব্যয় কৰা হৈছিল । য়াৰলুং ছাংপো নদী চীনৰ মেডগ কাউন্টিৰ ফালে ঘূৰি তাৰ পিছত অৰুণাচল প্ৰদেশত প্ৰৱেশ কৰা ঠাইত নিৰ্মাণ হ’ব এই বান্ধ ।

শুকাই যাব নেকি ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী ? চীনৰ কুটীল ষড়যন্ত্ৰ…

বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ নদীবান্ধ নিৰ্মাণৰ দিশে আগবাঢ়িছে চীন । তীব্বতত ব্ৰহ্মপুত্ৰক ভেদিব চীনে। তীব্বতৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উৎসতেই এই বান্ধ নিৰ্মাণ কৰিব চীনে। য়াৰলুং চাংপো নামেৰে ব্ৰহ্মপুত্ৰক জনা যায় তীব্বতত। এই নদীবান্ধ নিৰ্মাণৰ ফলত ভাবুকি আহিব ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বাবে। অৰুণাচল-অসমৰ বাবে ই হৈ পৰিব অশনি সংকেট। ১৩৭ বিলিয়ন US ডলাৰ চীনে খৰচ কৰিব এই বান্ধ নিৰ্মাণত ।

অৰুণাচলত প্ৰৱেশ কৰাৰ পূৰ্বেই ব্ৰহ্মপুত্ৰই বৃহৎ হু-TERত্ত্ব লয়। এই অঞ্চলটোতেই বান্ধ নিৰ্মাণ কৰিব চীনে। এই বান্ধৰ ফলত অৰুণাচল আৰু অসমত সৃষ্টি হ’ব পাৰে ভয়াৱহ বানৰ। তীব্বতৰ সেই অঞ্চলটো ভূমিকম্প প্ৰৱণ। এই অঞ্চলত বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ নদীবান্ধ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ গৈ আছে চীনে। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ পানী উৎসতে নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখি চীনে চাপত ৰাখিব পাৰিব ভাৰতক।

বিশেষজ্ঞৰ দাবী- খৰালি কালত চীনে উৎসত আৱদ্ধ কৰি ৰাখিব পানী। যাৰফলত সৃষ্টি হ’ব ভয়াৱহ খৰাঙৰ। এই নদীবান্ধৰ ফলত কেৱল ভাৰতৰে নহয়, বাংলাদেশৰ প্ৰতিও আহিব ভাবুকি। সমগ্ৰ উত্তৰ-পূবৰ বাবে এতিয়া চিন্তনীয় বিষয়, শুকাই যাব নেকি ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী?