১০ হাজাৰ বছৰৰ পিছত উদগীৰণ হ’ল এই আগ্নেয়গিৰি; ছাই-ধোঁৱাই ছানি ধৰিছে আকাশ

১০ হাজাৰ বছৰৰ পিছত উদগীৰণ হ’ল এই আগ্নেয়গিৰি

ইথিওপিয়াত ১০ হাজাৰ বছৰৰ পাছত উদগীৰণ ঘটিছে এটা আগ্নেয়গিৰিৰ । এই উদগীৰণৰ ফলত কান্নুৰৰ পৰা আবুধাবিলৈ যোৱা 6E 1433 ইণ্ডিগো বিমানখন আহমেদাবাদলৈ ডাইভাৰ্ট কৰা হয় । বিজ্ঞানীসকলে এই ঘটনাক অঞ্চলটোৰ ইতিহাসৰ অন্যতম অস্বাভাৱিক ঘটনা বুলি অভিহিত কৰিছে । এই আগ্নেয়গিৰিৰ বিস্ফোৰণৰ ছাই উত্তৰ ভাৰতৰ ফালে গতি কৰাৰ সম্ভাৱনা আছে ।

বিমান সংস্থাটোৱে জনোৱা মতে, কান্নুৰৰ পৰা আবুধাবিলৈ ডাইভাৰ্ট কৰা ইণ্ডিগোৰ এই বিমানখন সকলো যাত্ৰী আৰু ক্ৰুক লৈ নিৰাপদে উপস্থিত হৈছে । ইণ্ডিগোৱে এক বিবৃতি প্ৰকাশ কৰি কয় যে যাত্ৰীসকলক কান্নুৰলৈ ঘূৰাই অনাৰ বাবে এক বিশেষ উভতি অহা বিমান চলাচল কৰা হ’ব । যাত্ৰীসকলক ধৈৰ্য্য ধৰিবলৈ আহ্বান জনাইছে কোম্পানীটোৱে ।

ক্ষতি কৰিব পাৰে ছাইৰ কণাই-

ইফালে ছাইৰ ডাৱৰৰ ক্ষতিৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ ইতিমধ্যে কিছুমান বিমানক ডাইভাৰ্ট কৰা হৈছে । ছাইৰ কণিকাই ইঞ্জিনৰ ক্ষতি কৰিব পাৰে, গতিকে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান পৰিবহণৰ প্ৰট’কল অনুসৰি সাৱধানতা অৱলম্বন কৰা হৈছে ।

আকাছা এয়াৰে এক পৰামৰ্শত উল্লেখ কৰিছে যে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান পৰিবহণ প্ৰট’কল অনুসৰি আগ্নেয়গিৰিৰ কাৰ্যকলাপ তীক্ষ্ণভাৱে নিৰীক্ষণ কৰি থকা হৈছে । ইয়াত আৰু কোৱা হৈছে যে যাত্ৰীৰ সুৰক্ষা ইয়াৰ শীৰ্ষ অগ্ৰাধিকাৰ ।

১০ হাজাৰ বছৰৰ পিছত আগ্নেয়গিৰি উদগীৰণ-

দেওবাৰে পুৱা ৮:৩০ বজাত ইথিওপিয়াৰ আফাৰ অঞ্চলৰ হাইলে গুবিত প্ৰায় ১০ হাজাৰ বছৰৰ পিছত প্ৰথমবাৰৰ বাবে বিস্ফোৰক কাৰ্যকলাপ ৰেকৰ্ড কৰা হয় । এই বিস্ফোৰণৰ পৰা সৃষ্টি হোৱা ছাইৰ ডাৱৰ উত্তৰ ভাৰতৰ দিশে গতি কৰিছে, যাৰ বাবে ভাৰতীয় বিমান পৰিবহণ কৰ্তৃপক্ষ আৰু বিমান সংস্থাসমূহে সোমবাৰৰ সন্ধিয়াৰ পৰা দিল্লী আৰু জয়পুৰৰ মাজত বিমান চলাচলৰ ওপৰত চকু ৰাখিছে ।

ইথিওপিয়াৰ এৰটা আলে ৰেঞ্জত অৱস্থিত হাইলে গুবি আগ্নেয়গিৰিয়ে দেওবাৰে পুৱা বায়ুমণ্ডললৈ ছাই আৰু চালফাৰ ডাই অক্সাইডৰ বিশাল ঢৌ নিক্ষেপ কৰে ।

লগতে পঢ়ক : অৰ্ধসামৰিক বাহিনীৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ত আত্মঘাতী আক্ৰমণ; তিনি কামাণ্ডোৰ মৃত্যু

৪৫০ বছৰৰ পাছত বিস্ফোৰণ ঘটিল সুপ্ত আগ্নেয়গিৰি; কেইদিনমান পূৰ্বে হৈছিল শক্তিশালী ভূমিকম্প

ৰাছিয়াৰ কামচাটকাত ৪৫০ বছৰৰ পাছত বিস্ফোৰণ ঘটিল সুপ্ত আগ্নেয়গিৰি

ৰাছিয়াৰ পূব কামচাটকা অঞ্চলত অৱস্থিত ক্ৰাচেনিনিকভ আগ্নেয়গিৰি ৪৫০ বছৰৰ পাছত বিস্ফোৰণ ঘটে । ইয়াৰ পূৰ্বে এই আগ্নেয়গিৰিটো ১৫৫০ চনত সক্ৰিয় হৈছিল । দেওবাৰে ৰাছিয়াৰ জৰুৰীকালীন সেৱাই এই কথা নিশ্চিত কৰিছে । এই ক্ষেত্ৰত কামচাটকাৰ জৰুৰীকালীন সেৱাই কয় যে জনসংখ্যা নথকা অঞ্চলত ছাই বিয়পি পৰিছে । এতিয়ালৈকে কোনো বসতিস্থলত ছাই পৰাৰ কোনো খবৰ পোৱা নাই, যাৰ বাবে বৃহৎ ক্ষতি ৰোধ হৈছে ।

৬ হাজাৰ মিটাৰ পৰ্যন্ত ওপৰলৈ উঠিল ছাই-

আগ্নেয়গিৰিৰ বিস্ফোৰণৰ পিছত ওপৰলৈ উঠি অহা ছাইৰ ডাৱৰ ৬০০০ মিটাৰ (প্ৰায় ১৯,৭০০ ফুট) উচ্চতালৈ উঠে । এই ছাই পূব দিশলৈ প্ৰশান্ত মহাসাগৰৰ ফালে বিয়পি পৰিছে । এই আগ্নেয়গিৰি বিস্ফোৰণক চৰকাৰে অৰেঞ্জ এভিয়েশ্যন এলাৰ্ট কড দিছে । অৰ্থাৎ আকাশত থকা ছাইৰ বাবে বিমান যাতায়ত প্ৰভাৱিত হ’ব পাৰে । পাইলটসকলক সাৱধান হ’বলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হৈছে ।

কিছুদিন পূৰ্বে হৈছিল ভয়ংকৰ ভূমিকম্প-

এই আগ্নেয়গিৰি বিস্ফোৰণৰ মাত্ৰ কেইদিনমান পূৰ্বে কামচাটকা অঞ্চলত ৮.৮ প্ৰাবল্যৰ প্ৰবল ভূমিকম্প সংঘটিত হৈছিল । এই ভূমিকম্পটো শেহতীয়া বছৰবোৰৰ ভিতৰত আটাইতকৈ শক্তিশালী আছিল । ইয়াৰ পিছত জাপান, হাৱাই, ইকুৱেডৰ আদি দেশত ছুনামীৰ সতৰ্কবাণী জাৰি কৰা হয় । ভূমিকম্পৰ পিছত ছুনামীৰ ঢৌ ৰাছিয়াৰ চেভেৰে-কুৰিস্ক বন্দৰত উপস্থিত হয়, যাৰ ফলত এটা মাছ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কেন্দ্ৰ (মাছ ধৰা উদ্যোগ) ডুব যায় । এই অঞ্চলটোৱেই আটাইতকৈ বেছি ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল ।

ইয়াৰ পূৰ্বে বুধবাৰে কামচাটকাৰ আন এটা আগ্নেয়গিৰি ‘ক্লুচেভস্কয়’ বিস্ফোৰণ ঘটে । ইউৰোপ আৰু এছিয়াৰ ভিতৰতে ই সৰ্বোচ্চ সক্ৰিয় আগ্নেয়গিৰি । ২০০০ চনৰ পৰা ই ১৮ বাৰ বিস্ফোৰণ ঘটিছে । বৰ্তমান শেহতীয়াকৈ হোৱা ভূমিকম্পৰ ফলত এই আগ্নেয়গিৰিৰ বিস্ফোৰণ ঘটিছে নেকি সেই বিষয়ে বিশেষজ্ঞসকলে অনুসন্ধান চলাই আছে । বৰ্তমান অঞ্চলটোত নিৰীক্ষণ বৃদ্ধি কৰা হৈছে ।

লগতে পঢ়ক : ভয়ংকৰ ভূমিকম্পত কঁপি উঠিল ৰাছিয়া; ছুনামীৰ সতৰ্কতা জাৰি

লাকি-লাকি আগ্নেয়গিৰিৰ বিস্ফোৰণ; ১১ কিলোমিটাৰ উচ্চতালৈ উঠিল ছাই-ধোঁৱা

লাকি-লাকি আগ্নেয়গিৰিৰ বিস্ফোৰণ

২০২৫ চনৰ ১৭ জুনত ইণ্ডোনেছিয়াৰ লেৱ’টবি লাকি-লাকি আগ্নেয়গিৰিৰ বিস্ফোৰণ ঘটে । এই বিস্ফোৰণত ১১ কিলোমিটাৰ উচ্চতালৈ ধোঁৱা আৰু ছাই বিয়পি পৰে । দেশখনৰ ইষ্ট নুছা টেংগাৰা প্ৰদেশৰ ফ্ল’ৰেছ দ্বীপত অৱস্থিত এই আগ্নেয়গিৰি ।

ইণ্ডোনেছিয়াৰ আগ্নেয়গিৰি বিজ্ঞান সংস্থাই ইয়াক সতৰ্কতাৰ আটাইতকৈ বিপজ্জনক স্তৰ বুলি ঘোষণা কৰে । ইয়াত প্ৰচণ্ড বৰষুণ হ’লে লাভাৰ প্ৰবাহৰ সতৰ্কবাণী দিয়া হৈছে । এই আগ্নেয়গিৰিৰ বিস্ফোৰণ ইমানেই ডাঙৰ আছিল যে ছাইৰ ডাৱৰ ৯০ৰ পৰা ১৫০ কিলোমিটাৰ দূৰলৈকে দেখা গৈছিল ।

লেৱ’টবি লাকি-লাকি আগ্নেয়গিৰিৰ শক্তি

লেৱ’টবি লাকি-লাকি হৈছে ফ্ল’ৰেছ দ্বীপৰ ফ্ল’ৰেছ টাইমুৰ জিলাত অৱস্থিত ১৫৮৪ মিটাৰ উচ্চতাৰ এটা আগ্নেয়গিৰি । ইয়াৰ নামৰ অৰ্থ ইণ্ডোনেছিয়ান ভাষাত “লাকি-লাকি” (পুৰুষ) । ইয়াৰ সাধাৰণতে শান্ত কিন্তু ওখ সংগী আগ্নেয়গিৰি Lewotobi Perempuan (মহিলা, ১৭০৩ মিটাৰ)ৰ সৈতে ই এটা যোৰা গঠন কৰে ।

এই আগ্নেয়গিৰিটো পেচিফিক ৰিং অৱ ফায়াৰত অৱস্থিত, যিটো অঞ্চলত টেকটনিক প্লেটৰ সংঘৰ্ষৰ ফলত ভূমিকম্প আৰু আগ্নেয়গিৰিৰ বিস্ফোৰণ সাধাৰণতে দেখা যায় । ইণ্ডোনেছিয়াত ১২০টা সক্ৰিয় আগ্নেয়গিৰি আছে । লেৱট’বিও তাৰ ভিতৰত অন্যতম ।

এই আগ্নেয়গিৰি বিস্ফোৰণত ১০,০০০ মিটাৰ (প্ৰায় ৩২,৮০০ ফুট) উচ্চতাত এটা ছাইৰ ডাৱৰ উলাই । ইণ্ডোনেছিয়াৰ ভূতত্ত্ব সংস্থাই জনোৱা মতে, এই আগ্নেয়গিৰিটোৱে সাধাৰণতে দিনটোত ৮-১০ বাৰ বিস্ফোৰণ ঘটায় যদিও এইবাৰ দুঘণ্টাত ৫০টা বিস্ফোৰণৰ তথ্য পোৱা গৈছে । ছাইৰ ডাৱৰটো আছিল কাঠফুলাৰ আকৃতিৰ ।

বিপদৰ মাত্ৰা আৰু সতৰ্কবাণী-

বিস্ফোৰণৰ পিছত ইণ্ডোনেছিয়াৰ আগ্নেয়গিৰি আৰু ভূতাত্ত্বিক দুৰ্যোগ প্ৰশমন কেন্দ্ৰই সতৰ্কতাৰ মাত্ৰা আটাইতকৈ বিপজ্জনক (চতুৰ্থ স্তৰ)লৈ বৃদ্ধি কৰে । ইয়াৰ পূৰ্বে ২০২৫ চনৰ মে’ মাহত আটাইতকৈ ভয়াৱহ মাত্ৰাত আছিল, যেতিয়া আগ্নেয়গিৰিটোৱে আঠবাৰ বিস্ফোৰণ ঘটাইছিল ।

বিস্ফোৰণৰ ফলত বিমান যাত্ৰাত প্ৰভাৱ পৰে । বুধবাৰৰ পৰা বৃহস্পতিবাৰলৈ মাউমেৰৰ ফ্ৰান্সিস্কাছ জেভিয়াৰ চেডা বিমানবন্দৰ বন্ধ হৈ পৰে । বালিলৈ যোৱা বহু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান, যেনে এয়াৰ ইণ্ডিয়া, ছিংগাপুৰ এয়াৰলাইন্স, ভাৰ্জিন অষ্ট্ৰেলিয়া, জেটষ্টাৰ আৰু জুনিয়াও এয়াৰলাইন্স বাতিল কৰা হৈছিল । বালিৰ আই গুষ্টি নুগ্ৰাহা ৰাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত ৩৭খনতকৈও অধিক বিমান বাতিল কৰা হয় । বহু ঘৰুৱা এয়াৰ এছিয়াৰ বিমান সেৱাও বাধাগ্ৰস্ত হয় ।

লগতে পঢ়ক : বেলুচিস্তানৰ পিছত এইবাৰ সিন্ধত জাফৰ এক্সপ্ৰেছত আক্ৰমণ ! ৰে’লৱে ট্ৰেকত ভয়ংকৰ বিস্ফোৰণ

আগ্নেয়গিৰি বিস্ফোৰণ… পুনৰ মাজ আকাশৰ পৰাই উভতিল এয়াৰ ইণ্ডিয়াৰ বিমান

আগ্নেয়গিৰি বিস্ফোৰণ

পূব ইণ্ডোনেছিয়াত এক শক্তিশালী আগ্নেয়গিৰি বিস্ফোৰণৰ ফলত বুধবাৰে বালিলৈ এয়াৰ ইণ্ডিয়াৰ বিমানকে ধৰি কেইবাখনো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান বাতিল কৰিবলগীয়া হয় । বহু বিমান ডাইভাৰ্ট কৰিবলগীয়া হয়, যাৰ ফলত যাত্ৰীসকলৰ যথেষ্ট অসুবিধাৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হয় । মঙলবাৰে সন্ধিয়া ইণ্ডোনেছিয়াৰ অন্যতম সক্ৰিয় আগ্নেয়গিৰি মাউণ্ট লেৱ’টবি লাকি লাকি বিস্ফোৰণ ঘটে । ইয়াৰ ফলত ছাইৰ বিশাল ডাৱৰ আকাশলৈ উৰি ১০,০০০ মিটাৰ (৩২,৮০০ ফুট)তকৈও অধিক উচ্চতালৈ উঠি যায় । প্ৰায় ১৫০ কিলোমিটাৰ দূৰৰ পৰা ইয়াক দেখা পোৱা গৈছিল ।

আগ্নেয়গিৰি বিস্ফোৰণৰ ফলত সাৱধানতা স্বৰূপে বালিৰ নগুৰাহ ৰাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত কেইবাটাও বিমান সংস্থাই চলাচল বন্ধ কৰি দিয়ে । ভাৰ্জিন অষ্ট্ৰেলিয়া, জেটষ্টাৰ, এয়াৰ নিউজিলেণ্ড, ছিংগাপুৰৰ টাইগাৰ এয়াৰ, চীনৰ জুনেয়াও এয়াৰলাইন্স আৰু এয়াৰ ইণ্ডিয়াকে ধৰি কেইবাটাও বিমান সংস্থাই বিমান সেৱা বাতিল বা পথ সলনি কৰে ।

দিল্লীৰ পৰা বালিলৈ এয়াৰ ইণ্ডিয়াৰ বিমানখন মাজ আকাশতে ঘূৰি আহিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হৈছিল । ইয়াৰ পিছতে বিমানখন নিৰাপদে দিল্লীৰ ইন্দিৰা গান্ধী আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় (আই জি আই) বিমানবন্দৰত অৱতৰণ কৰে । বিমান সংস্থাটোৱে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে সকলো যাত্ৰীক নিৰাপদে নমাই দিয়া হৈছে । এয়াৰ ইণ্ডিয়াৰ মুখপাত্ৰই কয়, ‘যাত্ৰীসকলৰ অসুবিধাৰ বাবে আমি ক্ষমা বিচাৰিছো । ক্ষতিগ্ৰস্ত যাত্ৰীসকলক আমি হোটেলত থকাৰ ব্যৱস্থা কৰি আছো।  ইচ্ছা কৰিলে টিকট বাতিল বা যাত্ৰা সলনি বা ধন ঘূৰাই দিয়াৰ বিকল্প বাছি ল’ব পাৰে ।’

ইয়াৰ পূৰ্বে আহমেদাবাদৰ বিমান দুৰ্ঘটনাৰ পিছত নিৰাপত্তা পৰীক্ষা বৃদ্ধি, বিমান উপলব্ধ নোহোৱাকে ধৰি বিভিন্ন কাৰণত মঙলবাৰে এয়াৰ ইণ্ডিয়াই ৭খন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান বাতিল কৰে । ইয়াৰে ছখন উভতি অহা বিমানো বাতিল কৰা হৈছে, যাৰ ফলত বাতিল হোৱা বিমানৰ সংখ্যা ১৩খনলৈ বৃদ্ধি পাইছে । এই সকলোবোৰ আছিল বয়িং ৭৮৭ ড্ৰিমলাইনাৰ বিমান ।

লগতে পঢ়ক : ইজৰাইল-ইৰাণ যুদ্ধৰ বাবে তেলৰ বজাৰত গভীৰ সংকট…

নাছাই তুলিলে মংগল গ্ৰহৰ আগ্নেয়গিৰিৰ প্ৰথমখন ছবি… মাউণ্ট এভাৰেষ্টতকৈ দুগুণ ওখ

নাছাই তুলিলে মংগল গ্ৰহৰ আগ্নেয়গিৰিৰ প্ৰথমখন ছবি

নাছাৰ মংগল অডিচি অৰ্বিটাৰে ২০২৫ চনৰ ২ মে’ত মংগল গ্ৰহত এনে এক অনন্য দৃশ্য আৱদ্ধ কৰিছিল য’ত ডাৱৰৰ ওপৰত প্ৰাচীন আগ্নেয়গিৰি আৰ্ছিয়া মন্স দেখা গৈছিল । এই ছবি ৬ জুন, ২০২৫ তাৰিখে শ্বেয়াৰ কৰা হৈছিল ।

পৃথিৱীৰ পৰা গড়ে ২২৫ নিযুত কিলোমিটাৰ দূৰত্বত থকা মংগল গ্ৰহত আৰ্ছিয়া মন্স হৈছে এক বিশাল আগ্নেয়গিৰি । ই থাৰচিছ মণ্টেছ নামৰ আগ্নেয়গিৰিৰ অঞ্চলত অৱস্থিত, য’ত আন দুটা শ্বীল্ড আগ্নেয়গিৰিও আছে, পাভ’নিছ মন্স আৰু এছক্ৰেয়াছ মন্স । আৰ্ছিয়া মন্সৰ উচ্চতা ১২ মাইল (২০ কিলোমিটাৰ) আৰু পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ ওখ পৰ্বত মাউণ্ট এভাৰেষ্টতকৈ দুগুণ ওখ । অৱশ্যে গ্ৰহটোৰ আটাইতকৈ ওখ আগ্নেয়গিৰিটো হ’ল অলিম্পচ মন্স ।

এই গ্ৰহৰ পৃষ্ঠত থকা ৰাসায়নিক মৌল আৰু খনিজ পদাৰ্থৰ মানচিত্ৰ নিৰ্মাণৰ লক্ষ্যৰে ২০০১ চনত মংগল অডিচি অভিযান আৰম্ভ কৰা হৈছিল । ২০০৪ চনত ই প্ৰাথমিক অভিযান সম্পূৰ্ণ কৰিছিল যদিও ৰঙা গ্ৰহটোৰ পৃষ্ঠ, ডাৱৰ, কুঁৱলী আৰু বতৰৰ ওপৰত অধ্যয়ন অব্যাহত ৰাখিছিল । ২০২৩ চনৰ পৰা অডিচিয়ে গ্ৰহটোৰ দিগন্তৰ উচ্চ উচ্চতাৰ ছবি তুলিবলৈ আৰম্ভ কৰে ।

২০২৫ চনৰ ২ মে’ত সূৰ্য্য উদয়ৰ ঠিক আগতেই অডিচিয়ে আৰ্ছিয়া মন্সক বন্দী কৰে । এই ছবিখনত গ্ৰহটোৰ বায়ুমণ্ডল সেউজীয়া কুঁৱলীৰ দৰে দেখা গৈছে । আৰ্ছিয়া মন্স ডাৱৰৰ ওপৰত ক’লা দাগ হিচাপে উঠি যায় । এইটোৱেই হৈছে এই গ্ৰহত আগ্নেয়গিৰিৰ প্ৰথম দিগন্তমুখী ছবি ।

এই ছবিখন থাৰ্মেল ইমিছন ইমেজিং চিষ্টেম (THEMIS) কেমেৰাৰ সহায়ত তোলা হৈছে । THEMIS এ ৰঙা গ্ৰহটোৰ পৃষ্ঠত পানীৰ বৰফ থকা অঞ্চলৰ মানচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰাত সহায় কৰে, যিটো ভৱিষ্যতে মংগল গ্ৰহত অৱতৰণ কৰা প্ৰথম মহাকাশচাৰীৰ অৱতৰণ স্থান বাছনি কৰাত উপযোগী হ’ব পাৰে ।

লগতে পঢ়ক : ISRO ৰ সফলতা; প্ৰথমবাৰলৈ উত্তৰ প্ৰদেশত পেলোডৰ সৈতে ৰকেট উৎক্ষেপণ পৰীক্ষণ