প্ৰায় ২০ বছৰ ধৰি মহাকাশত কাম কৰি থকা ছুইফট মহাকাশ টেলিস্কোপক বচাবলৈ নাছাই এক বিশেষ ৰবটিক অভিযান আৰম্ভ কৰিছে। শুকুৰবাৰে উৎক্ষেপণ কৰা এই অভিযানৰ লক্ষ্য হৈছে পৃথিৱীৰ বায়ুমণ্ডলত টেলিস্কোপটো জ্বলি যোৱাৰ পৰা ৰক্ষা কৰা আৰু ইয়াক পুনৰ উচ্চ কক্ষপথলৈ লৈ যোৱাৰ।
মহাকাশ বিজ্ঞানৰ ইতিহাসত নাছাই ল’বলৈ গৈছে এক অভূতপূৰ্ব আৰু অত্যন্ত প্ৰত্যাহ্বানজনক পদক্ষেপ । বিগত প্ৰায় ২০ বছৰ ধৰি মহাকাশত গুৰুত্বপূৰ্ণ গৱেষণা চলাই থকা ‘স্বীফ্ট স্পেচ টেলিস্কোপ’ক (Swift Space Telescope) এক ডাঙৰ বিপদৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ নাছাই এটা বিশেষ ৰব’টিক অভিযান আৰম্ভ কৰিছে । শেহতীয়াকৈ শুক্ৰবাৰে উৎক্ষেপণ কৰা এই অভিযানৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে টেলিস্কোপটোক পৃথিৱীৰ বায়ুমণ্ডলত জ্বলি ছাৰখাৰ হোৱাৰ পৰা ৰক্ষা কৰা আৰু ইয়াক পুনৰ এক নিৰাপদ উচ্চ কক্ষপথলৈ লৈ যোৱা ।
এই সমগ্ৰ অপাৰেচনটো সম্পূৰ্ণ হ’বলৈ কেইবামাহো সময় লাগিব বুলি বিজ্ঞানীসকলে জানিবলৈ দিছে । যদিহে এই অভিযান সফল হয়, তেন্তে ভৱিষ্যতে পুৰণি উপগ্ৰহ আৰু মহাকাশ টেলিস্কোপসমূহৰ আয়ুস বৃদ্ধি কৰাৰ এক নতুন পথ মুকলি হ’ব ।
তিনিখন ৰব’টিক বাহুৰে টেলিস্কোপক কৰা হ’ব উদ্ধাৰ
নাছাই প্ৰেৰণ কৰা বিশেষ ৰব’টটোৱে প্ৰথমে মহাকাশত স্বীফ্ট স্পেচ টেলিস্কোপৰ কক্ষপথৰ ওচৰ পাবগৈ । তাত উপস্থিত হোৱাৰ পিছত ৰব’টটোৱে নিজৰ সৌৰ পেনেলসমূহ মেলিব আৰু ইয়াৰ সকলো প্ৰণালী বা চিষ্টেম পৰীক্ষা কৰিব ।
ইয়াৰ পিছৰ পৰ্যায়টো হ’ব আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ । ৰব’টটোৱে মহাকাশৰ বিশালতাৰ মাজত স্বীফ্ট টেলিস্কোপটো বিচাৰি উলিয়াব, তাৰ একেবাৰে ওচৰলৈ যাব আৰু নিজৰ তিনিখন শক্তিশালী ৰব’টিক বাহুৰ সহায়ত টেলিস্কোপটোৰ সৈতে দৃঢ়ভাৱে সংযোগ স্থাপন কৰিব । বিজ্ঞানীসকলৰ মতে, কেৱল এই সংযোগ প্ৰক্ৰিয়াটো সম্পূৰ্ণ হ’বলৈকে কেইবাসপ্তাহো সময় লাগিব পাৰে ।
৩০০ কিলোমিটাৰ ওপৰলৈ নিয়াৰ চেষ্টা: কিমান প্ৰত্যাহ্বানজনক?
স্বীফ্ট টেলিস্কোপটোৰ সৈতে সফলতাৰে সংযোগ স্থাপন কৰাৰ পিছত, ৰব’টটোৱে ইয়াক টানি পৃথিৱীৰ পৰা প্ৰায় ৩০০ কিলোমিটাৰ ওপৰৰ এক উচ্চ কক্ষপথলৈ লৈ যাবলৈ চেষ্টা কৰিব । ইয়াৰ ফলত স্বীফ্ট টেলিস্কোপটো পুনৰ এনে এটা সুস্থিৰ কক্ষপথত উপনীত হ’ব, য’ত ই কোনো বাধা নোহোৱাকৈ বিজ্ঞানীসকলৰ বাবে আৰু কেইবছৰমান কাম কৰিব পাৰিব । নাছাৰ তথ্য অনুসৰি, কেৱল এই কক্ষপথ সলনি কৰাৰ পৰ্যায়টো সম্পূৰ্ণ হ’বলৈকে অন্ততঃ এমাহ বা তাতকৈ অধিক সময় লাগিব পাৰে ।
কিয় ইমান গুৰুত্বপূৰ্ণ ‘স্বীফ্ট স্পেচ টেলিস্কোপ’?
উৎক্ষেপণ: এই বিখ্যাত টেলিস্কোপটো ২০০৪ চনত উৎক্ষেপণ কৰা হৈছিল ।
নিৰ্মাণ ব্যয়: ইয়াক তৈয়াৰ কৰোঁতে প্ৰায় ২৫ কোটি মাৰ্কিন ডলাৰ খৰচ হৈছিল ।
মূল কাম: ইয়াৰ মূল কাম হৈছে ব্ৰহ্মাণ্ডত ঘটা আটাইতকৈ শক্তিশালী বিস্ফোৰণ, অৰ্থাৎ ‘গামা ৰে’ বাৰ্ষ্ট’ (Gamma-ray burst) সমূহৰ সূক্ষ্ম অধ্যয়ন কৰা ।
অৱদান: এই টেলিস্কোপটোৱে প্ৰেৰণ কৰা ডাটাৰ সহায়তে বিজ্ঞানীসকলে ব্লেক হোল, নিউট্ৰন ষ্টাৰ আৰু ব্ৰহ্মাণ্ডৰ সৃষ্টিৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ৰ দৰে জটিল ৰহস্যসমূহ বুজাত বৃহৎ সফলতা লাভ কৰিছে ।
নাছাৰ বিষয়াসকলৰ মতে, এই অভিযানত এনে কিছুমান কাৰিকৰী কৌশল ব্যৱহাৰ কৰা হ’ব, যিবোৰ ইয়াৰ পূৰ্বে মহাকাশ বিজ্ঞানৰ ইতিহাসত কেতিয়াও কৰা হোৱা নাই । সেইবাবেই ইয়াক কাৰিকৰী দিশৰ পৰা অত্যন্ত জটিল আৰু প্ৰত্যাহ্বানজনক বুলি গণ্য কৰা হৈছে ।
স্পেচ জাংক হ্ৰাস কৰাত সহায় কৰিব এই প্ৰযুক্তিয়ে
যদি নাছাৰ এই ‘মিছন স্বীফ্ট’ সফল হয়, তেন্তে ই ভৱিষ্যতৰ মহাকাশ অভিযানৰ বাবে এক ডাঙৰ আশীৰ্বাদ হিচাপে প্ৰমাণিত হ’ব । ইয়াৰ দ্বাৰা কোটি কোটি টকা খৰচ কৰি প্ৰেৰণ কৰা পুৰণি উপগ্ৰহ আৰু টেলিস্কোপসমূহক সময়ৰ আগতেই ধ্বংস হৈ যোৱাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিব পৰা যাব । ইয়াৰ উপৰিও, ই মহাকাশত ক্ৰমান্বয়ে বৃদ্ধি পাই থকা আবৰ্জনা বা স্পেচ জাংক হ্ৰাস কৰাত আৰু মহাকাশ পৰিৱেশ নিকা কৰি ৰখাত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিব ।
লগতে পঢ়ক: ইতিহাসৰ আটাইতকৈ ভয়ংকৰ গৰম! ভাঙিব পাৰে পূৰ্বৰ সকলো অভিলেখ
